Quảng Ninh kiến tạo không gian phát triển mới từ quy hoạch đô thị

Tại Kỳ họp thứ 5 vừa qua, HĐND tỉnh Quảng Ninh khóa XV đã thông qua Nghị quyết về Chương trình phát triển đô thị tỉnh Quảng Ninh đến năm 2030.

Đây được xem là một trong những quyết sách quan trọng nhằm cụ thể hóa các quy hoạch chiến lược đã được phê duyệt, đồng thời tạo cơ sở để phát triển hệ thống đô thị đồng bộ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.

Theo chương trình được thông qua, mục tiêu xuyên suốt là xây dựng hệ thống đô thị Quảng Ninh phát triển phù hợp và thống nhất với Quy hoạch hệ thống đô thị và nông thôn; Quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng; Quy hoạch tỉnh Quảng Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050;

Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075; Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030 và các quy hoạch có liên quan đến phát triển đô thị và định hướng chiến lược, khả năng huy động nguồn lực thực tế của địa phương.

Quảng Ninh đặt mục tiêu xây dựng một đô thị hiện đại, thông minh, xanh và bền vững; trở thành cực tăng trưởng quốc gia với sức cạnh tranh quốc tế, có khả năng lan tỏa mạnh mẽ tới khu vực và cả nước. Quá trình phát triển được định hướng theo nguyên tắc cân bằng giữa kinh tế, xã hội và môi trường; bảo tồn các giá trị tài nguyên, di sản, đồng thời nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Một trong những điểm nhấn của chương trình là định hướng phát triển Quảng Ninh trên nền tảng tích hợp các giá trị đặc trưng gồm biển, biên giới, di sản và đô thị. Tỉnh hướng tới hình thành một hệ sinh thái phát triển hoàn chỉnh, đóng vai trò cửa ngõ quốc tế hàng đầu của Việt Nam, là trung tâm dịch vụ, kinh tế biển, công nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Theo định hướng phát triển không gian, Quảng Ninh sẽ xây dựng mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm, đa tầng và đa lớp. Trong đó, không gian phát triển được tổ chức thành ba hành lang gồm: hành lang đô thị ven biển, hành lang biển đảo và hành lang sinh thái đồi núi.

Tỉnh xác định 4 phân vùng đô thị trọng điểm gồm: vùng đô thị phía Tây với các địa phương Hạ Long, Cẩm Phả, Quảng Yên, Đông Triều và Uông Bí; vùng đô thị phía Đông gồm: Móng Cái, Quảng Hà, Đầm Hà và Tiên Yên; vùng đô thị biển đảo gồm Vân Đồn, Cô Tô và Vịnh Hạ Long và vùng đồi núi phía Bắc. Bên cạnh đó là 5 trung tâm động lực tăng trưởng gồm: Hạ Long, Móng Cái, Vân Đồn, Quảng Yên và di sản Yên Tử - Vịnh Hạ Long.

Chương trình cũng đặt mục tiêu hình thành nền tảng hạ tầng đồng bộ, hiện đại, trong đó ưu tiên phát triển hạ tầng số, hạ tầng đô thị thông minh, nâng cao chất lượng dịch vụ công và điều kiện sống của người dân, hướng tới xây dựng xã hội văn minh và hạnh phúc.

Đến năm 2030, tỷ lệ đô thị hóa toàn tỉnh dự kiến đạt trên 75%; 100% số xã đạt chuẩn nông thôn mới; diện tích nhà ở bình quân đạt khoảng 36m² sàn/người; trên 95% trường học đạt chuẩn quốc gia. Diện tích đất công trình dịch vụ công cộng bình quân đạt tối thiểu 2m²/người.

Trong lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật, Quảng Ninh đặt mục tiêu tỷ lệ đất giao thông trên đất xây dựng đô thị đạt từ 16-25%; mật độ đường giao thông đô thị tối thiểu đạt 6km/km²; 100% đường cấp khu vực và đường nội bộ được chiếu sáng.

Đối với hạ tầng môi trường, trên 99% dân số đô thị được cung cấp nước sạch qua hệ thống cấp nước tập trung; trên 85% dân số nông thôn được sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn. Tỷ lệ thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt tại các khu đô thị tập trung đạt 100%; toàn bộ khu công nghiệp, cụm công nghiệp đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt tiêu chuẩn môi trường.

Tỉnh cũng đặt mục tiêu tỷ lệ thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại khu vực đô thị, xã đảo và các địa bàn có hoạt động du lịch đạt trên 99%; diện tích cây xanh công cộng đô thị đạt từ 6-10m²/người.

Đáng chú ý, chương trình xác định kinh tế đô thị sẽ đóng góp khoảng 96,6% GRDP của tỉnh vào năm 2030, trong khi kinh tế số chiếm khoảng 30% GRDP. Đây là những chỉ tiêu thể hiện rõ định hướng chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng hiện đại, dựa trên đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Về lộ trình phát triển đô thị, năm 2026 Quảng Ninh đạt tiêu chí đô thị loại I với hệ thống gồm 13 đô thị. Trong đó, đô thị Hạ Long mở rộng đạt tiêu chí đô thị loại II; 12 đô thị còn lại đạt tiêu chí đô thị loại III gồm Uông Bí, Đông Triều, Móng Cái, Quảng Hà, Đầm Hà, Tiên Yên, Bình Liêu, Ba Chẽ, Cái Rồng - Vân Đồn, Cô Tô, Hoành Bồ và Mông Dương.

Đến năm 2030, hệ thống đô thị trên địa bàn tỉnh được định hướng phát triển với 7 khu vực đạt trình độ đô thị loại II gồm: Hạ Long, Cẩm Phả, Quảng Yên, Uông Bí, Đông Triều, Móng Cái và Vân Đồn. Bên cạnh đó, 6 khu vực đạt tiêu chí đô thị loại III gồm Quảng Hà, Đầm Hà, Tiên Yên, Bình Liêu, Ba Chẽ và Cô Tô.

HĐND tỉnh Quảng Ninh thông qua Chương trình phát triển đô thị đến năm 2030 không chỉ tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho quá trình quản lý, đầu tư và phát triển hệ thống đô thị trên địa bàn, mà còn mở ra không gian phát triển mới cho Quảng Ninh trong giai đoạn tới.

Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, đồng thời khẳng định vai trò là cực tăng trưởng năng động của vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước.