Thay đổi tư duy sản xuất ở vùng cao Lào Cai

Hơn 10 năm trước, thôn Khởi Khe, xã Phong Hải là địa bàn khó khăn. Người dân chủ yếu trồng ngô, cấy lúa theo tập quán cũ trên đất đồi bạc màu nên đời sống còn nhiều thiếu thốn. Trước thực tế đó, cấp ủy, chính quyền địa phương xác định, muốn giảm nghèo bền vững phải bắt đầu từ thay đổi nhận thức của người dân. Vì vậy, chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng được triển khai gắn với tuyên truyền, hướng dẫn kỹ thuật và xây dựng mô hình cụ thể để người dân làm theo.

Một trong những người đi đầu trong phong trào trồng quế ở thôn Khởi Khe là ông Bàn Văn Định, người dân tộc Dao. Nhớ lại thời điểm cùng chính quyền đi vận động người dân chuyển đổi cây trồng, ông Định cho biết: “Hồi đó bà con chỉ quen trồng ngô, trồng lúa nên khi nghe nói trồng quế phải chờ nhiều năm mới cho thu hoạch thì ai cũng lo không biết lấy gì để sống. Chúng tôi phải kiên trì giải thích để bà con hiểu muốn thoát nghèo thì phải nghĩ dài hơn, phải biết tích lũy cho tương lai”. Sau khi nghe vận động, một số hộ đã mạnh dạn chuyển đổi diện tích cây trồng kém hiệu quả sang phát triển quế hàng hóa. Người dân bắt đầu tính toán hiệu quả kinh tế, chú trọng áp dụng kỹ thuật và liên kết sản xuất. Anh Bàn Văn Nghĩa là một trong những hộ chuyển đổi sang mô hình trồng quế có hiệu quả, chia sẻ: “Trước đây gia đình tôi chỉ trồng lúa theo tập quán cũ nên thu nhập thấp. Sau khi được cán bộ xã hướng dẫn kỹ thuật, định hướng cách làm ăn mới, tôi chuyển sang trồng quế kết hợp nuôi thủy sản, nhờ đó thu nhập hiện nay cao hơn nhiều so với trước”.

Theo số liệu thống kê, hiện xã Phong Hải có hơn 2.500ha trồng quế, trong đó khoảng 300ha quế hữu cơ đạt tiêu chuẩn quốc tế, cho thu nhập 150-200 triệu đồng/ha/năm. Cùng với cây quế, địa phương còn phát triển chè, chuối và nuôi thủy sản theo hướng hàng hóa. Đồng chí Vũ Trung Dũng, Chủ tịch UBND xã Phong Hải cho biết: “Địa phương xác định muốn phát triển bền vững thì phải chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp lạc hậu sang tư duy phát triển kinh tế nông nghiệp, từ đó chúng tôi đã cử cán bộ xuống tận cơ sở hướng dẫn kỹ thuật, vận động người dân thay đổi cách làm, xây dựng các mô hình điểm về phát triển kinh tế. Khi các mô hình mang lại hiệu quả, chúng tôi nhân rộng để người dân làm theo. Nhờ đó, đến nay nhiều gia đình đã thoát nghèo bền vững. Tỷ lệ hộ nghèo cả xã giảm còn hơn 3%”.

Còn tại xã Bảo Thắng, nhiều hộ dân cũng mạnh dạn đầu tư phát triển chăn nuôi gia cầm theo hướng hiện đại. Trước đây, phần lớn hộ chăn nuôi tại xã Bảo Thắng phải nhập gà giống từ miền xuôi khiến chi phí tăng cao, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ dịch bệnh. Từ thực tế đó, một số hộ dân đã chủ động nghiên cứu kỹ thuật, đầu tư sản xuất con giống tại chỗ, điển hình như gia đình chị Trần Thị Huyền ở thôn Cố Hải. Từ năm 2019 đến nay, chị Huyền từng bước chuyển từ chăn nuôi gà nhỏ lẻ sang làm chủ kỹ thuật lai tạo giống, chăn nuôi theo mô hình khép kín. Hiện trang trại của chị Huyền luôn duy trì khoảng 6.000 con gà bố mẹ, mỗi tháng cung ứng ra thị trường 7-8 vạn con giống. Chị Huyền cho biết: “Muốn phát triển kinh tế lâu dài thì phải giữ uy tín bằng chất lượng sản phẩm, vì vậy, tôi đặc biệt chú trọng khâu chăm sóc, phòng bệnh cho đàn gà. Toàn bộ gà giống trước khi xuất bán đều được tiêm phòng đầy đủ để bảo đảm chất lượng. Nhờ chủ động nguồn giống không chỉ giúp tôi giảm chi phí, hạn chế rủi ro dịch bệnh mà còn mang lại hiệu quả kinh tế cao. Sau khi trừ chi phí, mỗi năm gia đình tôi thu lãi 700-800 triệu đồng, tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động địa phương”.

Ông Nguyễn Thế Trường, Chủ tịch Hội Nông dân xã Bảo Thắng cho biết: “Điều đáng ghi nhận là người dân đã thay đổi cách nghĩ trong phát triển kinh tế. Khi người dân chú trọng chất lượng sản phẩm, chủ động về con giống và tiếp cận thị trường thì hiệu quả kinh tế được nâng lên rõ rệt”.

Thực tiễn ở Lào Cai cho thấy, khi cấp ủy, chính quyền biết khơi dậy nội lực trong dân, hướng dẫn người dân thay đổi tư duy sản xuất và khai thác hiệu quả tiềm năng địa phương thì dù là vùng khó cũng hoàn toàn có thể tạo dựng động lực phát triển mới. Đây cũng là hướng đi quan trọng để nhiều địa phương miền núi tỉnh Lào Cai tiếp tục xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, nâng cao đời sống đồng bào vùng ca.