Ngành da giày đề xuất lập trung tâm nguyên phụ liệu quốc gia

Đề xuất được Chủ tịch Lefaso Nguyễn Đức Thuấn nêu tại buổi làm việc của Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc với ngành dệt may, da giày - túi xách, ngày 29/5.

Việt Nam hiện đứng thứ hai thế giới về kim ngạch xuất khẩu da giày và thứ ba về sản lượng sản xuất. Toàn ngành công nghiệp thời trang và da giày hiện có 10.000 doanh nghiệp sản xuất thành phẩm và trên 22.000 doanh nghiệp làm công nghiệp phụ trợ.

Theo số liệu thống kê của Cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành da giày trong năm vừa qua đạt gần 29 tỷ USD, tăng trên 2,5 tỷ USD so với năm 2024, trong đó xuất khẩu giày dép các loại đạt gần 24,2 tỷ USD, tăng 5,8% so với năm 2024, và xuất khẩu sản phẩm túi xách, va li, ô dù đạt trên 4,61 tỷ USD, tăng 8,5% so với năm 2024.

Tính chung cả năm 2025, cơ cấu xuất khẩu tiếp tục cho thấy vai trò chủ lực của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Kim ngạch xuất khẩu da giày, túi xách của khối FDI đạt 22,82 tỷ USD, chiếm khoảng 80% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành, tăng 17% so với năm 2024.

Từ đầu năm đến 15/5/2026, xuất khẩu toàn ngành đạt gần 10,38 tỷ USD, trong giày dép thu về 8,61 tỷ USD, va li, túi xách đạt 1,73 tỷ USD.

Tỷ lệ nội địa hóa của ngành da giày đạt khoảng 55%. Lương bình quân ngành da giày hiện đạt 12–13 triệu đồng/người/tháng, theo Lefaso.

Ông Nguyễn Đức Thuấn, Chủ tịch Lefaso cho rằng: "Chìa khóa" để duy trì và phát triển ngành da giày là ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, cải tiến mẫu mã, gắn kết với công nghiệp thời trang. Theo đó, ông đề xuất thành lập trung tâm nguyên phụ liệu quốc gia theo định hướng vừa là trung tâm đổi mới sáng tạo và khoa học công nghệ, vừa giải quyết nút thắt về tự chủ nguyên phụ liệu.

Việc hình thành trung tâm sẽ giúp đa dạng hóa nguồn cung nguyên phụ liệu, thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong thiết kế, mô hình kinh doanh và tối ưu hóa chuỗi cung ứng sản xuất. Không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước, trung tâm còn có thể cung ứng nguyên phụ liệu cho các nước trong khu vực như Indonesia, Campuchia, Bangladesh…

Trong khi đó, ngành dệt may Việt Nam đã xuất khẩu trên 46 tỷ USD vào 138 thị trường, trong đó, quần áo các loại chiếm 38,7 tỷ USD; sợi các loại đạt trên 4,8 tỷ USD, phần còn lại là phụ liệu may và vải địa kỹ thuật. Tỷ trọng xuất khẩu của doanh nghiệp Việt Nam chiếm khoảng 41–42% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Trong 5 tháng đầu năm 2026, toàn ngành xuất khẩu được 17,8 tỷ USD, mục tiêu cả năm là 48–49 tỷ USD.

"Các thách thức đang đặt ra đối với ngành dệt may là việc phụ thuộc nhập khẩu vải và phụ liệu các loại; chưa tận dụng hiệu quả các ưu đãi thuế quan trong các hiệp định thương mại tự do (FTA); tỷ lệ lao động chuyển việc, nghỉ việc "rất căng thẳng"; nhiều thị trường bổ sung tiêu chuẩn phát triển xanh, phát triển bền vững, năng lượng tái tạo và chính sách lao động", ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt May Việt Nam (Vitas) cho hay.

Để tăng khả năng cạnh tranh trong dài hạn, doanh nghiệp dệt may kiến nghị Nhà nước có chính sách thu hút đầu tư có chọn lọc (công nghệ cao, đạt chuẩn môi trường) vào khâu dệt, nhuộm hoàn tất nhằm xây dựng chuỗi cung ứng nội địa; khắc phục những bất cập trong quy định thuế VAT, thủ tục hải quan; hỗ trợ doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu, hạn chế thanh tra, kiểm tra nhiều lần với doanh nghiệp…

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ghi nhận đóng góp quan trọng của ngành dệt may và da giày - túi xách, khi góp kim ngạch xuất nhập khẩu gần 100 tỷ USD, đồng thời tạo việc làm cho hơn 3 triệu lao động. Ông nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt là Chính phủ và các bộ, ngành đồng hành cùng doanh nghiệp, giải quyết ngay các khó khăn, vướng mắc, kiến nghị hợp lý của hai hiệp hội và doanh nghiệp không để chậm trễ.

Đối với kiến nghị của 2 ngành, Phó Thủ tướng yêu cầu xây dựng cơ chế thông thoáng, tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo quản lý nhà nước, đặc biệt trong phòng, chống gian lận thương mại và kiểm soát xuất xứ hàng hóa; thực hiện cơ chế hoàn thuế trước kiểm tra sau nhưng xử lý nghiêm vi phạm; không để xảy ra tình trạng thanh tra, kiểm tra chồng chéo, trùng lặp gây phiền hà cho doanh nghiệp.

Ghi nhận đặc thù của ngành dệt may và da giày là có những thời điểm giao hàng gấp cần làm thêm giờ vượt mức quy định hiện hành, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Nội vụ nghiên cứu điều chỉnh trong lần sửa Bộ luật Lao động tới, trên cơ sở khoa học và hài hòa lợi ích các bên.

"Nhà nước sẽ hỗ trợ chính sách cần thiết, từ đất đai đến tài chính cho các doanh nghiệp dệt may, da giày phát triển công nghệ, đặc biệt theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.