Nâng cao chất lượng hoạt động kiểm toán

Giai đoạn 2023-2025, bối cảnh trong nước và quốc tế có nhiều thay đổi về khuôn khổ pháp lý, quản trị quốc gia cũng như chuẩn mực nghề nghiệp quốc tế, tác động trực tiếp đến hoạt động của KTNN. Trong đó, nổi bật là các quy định của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật đảng và trong hoạt động thanh tra, kiểm toán; hệ thống chuẩn mực kiểm toán của Tổ chức quốc tế các cơ quan kiểm toán tối cao (INTOSAI) sửa đổi, bổ sung năm 2019; Luật Ngân sách nhà nước; mô hình chính quyền địa phương hai cấp...

Trên cơ sở nhiệm vụ được giao, Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lượng kiểm toán đã chủ trì xây dựng hệ thống văn bản, quy định, hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ trong hoạt động kiểm toán phù hợp với bối cảnh mới. Hằng năm, Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lượng kiểm toán tổ chức giám sát 100% các đoàn kiểm toán thông qua hệ thống nhật ký điện tử; thực hiện kiểm soát trực tiếp khoảng 4-5 đoàn kiểm toán và 4-5 cuộc kiểm soát việc kiểm soát chất lượng kiểm toán của kiểm toán trưởng.

Tổng KTNN Nguyễn Hữu Nghĩa nhấn mạnh, kiểm soát chất lượng kiểm toán là công cụ kiểm soát rất quan trọng của KTNN trong việc bảo đảm hoạt động kiểm toán tuân thủ quy định, chuẩn mực, qua đó nâng cao chất lượng kiểm toán. Trên tinh thần đó, Tổng KTNN yêu cầu Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lượng kiểm toán tập trung triển khai 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm: Thứ nhất, về thể chế và cải cách hành chính, mục tiêu đến năm 2028 là hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật, trong đó có Luật KTNN, nhằm đáp ứng yêu cầu mới. Thứ hai, KTNN sẽ chuyển mạnh từ cơ chế “kiểm toán sau” sang phòng ngừa rủi ro. Theo đó, Vụ cần xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về đơn vị được kiểm toán để đánh giá rủi ro và xác định trọng yếu trước khi xây dựng kế hoạch kiểm toán. Thứ ba, Vụ cần chủ động hơn nữa trong chuẩn hóa hồ sơ, dữ liệu của KTNN nhằm hỗ trợ hoạt động kiểm toán và nâng cao hiệu quả quản lý dữ liệu toàn ngành.

Thứ tư, Tổng KTNN nhấn mạnh tư duy “vừa làm, vừa rút kinh nghiệm”, không cầu toàn trong bối cảnh chuyển đổi số và thay đổi nhanh chóng. Theo đó, cần bám sát thông lệ quốc tế và thực tiễn để vừa triển khai, vừa điều chỉnh, bổ sung thể chế linh hoạt, kịp thời. Thứ năm, tiếp tục nghiên cứu, tham mưu ban hành chuẩn mực, hướng dẫn nghiệp vụ đối với các lĩnh vực kiểm toán mới như môi trường, công nghệ, KTNN trong môi trường số và các lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro, nguy cơ lãng phí lớn.