Thúc đẩy dòng lưu chuyển thanh toán số khắp xã hội

Sáng 6-6, tại hội thảo "Thanh toán thông minh thúc đẩy tài chính số" thuộc chuỗi hoạt động Ngày Tài chính số 2026, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh việc thúc đẩy sự lưu chuyển dòng tiền thanh toán không tiền mặt, được xem là huyết mạch của kinh tế số.

Hành vi tiêu dùng thay đổi khiến dòng tiền của xã hội cũng đổi dòng chảy. Từ một lựa chọn mới mẻ, thanh toán không tiền mặt, nay mở rộng khái niệm thành thanh toán số, đang trở thành nhu cầu thiết yếu của nền kinh tế hiện đại.

Theo đó, thanh toán không tiền mặt đã trở thành huyết mạch của nền kinh tế số, kết nối liên thông giữa ngân hàng, y tế, giáo dục, giao thông, du lịch, dịch vụ công và các nền tảng số khác.

“Dữ liệu số, định danh số, kết nối số và thanh toán số đang từng bước hình thành nền tài chính hiện đại, minh bạch và thuận tiện hơn cho người dân, doanh nghiệp. Thanh toán số là điều kiện quan trọng để thúc đẩy, lưu chuyển dòng tiền, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính, nâng cao hiệu quả quản trị và tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế số trong giai đoạn mới”, Phó thủ tướng nhấn mạnh.

Mục tiêu của Chính phủ đặt ra là hình thành hệ sinh thái tài chính toàn diện, hiện đại, an toàn và bao trùm, trong đó đảm bảo “không ai bị bỏ lại phía sau”, đặc biệt nhóm đối tượng ưu tiên hưởng đầy đủ thành quả tiến bộ xã hội.

Đến năm 2030, có 95% người dân có tài khoản giao dịch, còn giá trị thanh toán không tiền mặt gấp 30 lần GDP. Theo thống kê của NHNN, hai con số này cuối năm 2025 lần lượt là 88,96% và 28 lần. Điều này nghĩa là "dư địa" để hoàn thành mục tiêu là rất lớn.

Tuy nhiên, cũng theo Phó thủ tướng, thách thức là vẫn còn khoảng cách giữa khu vực đô thị và nông thôn trong tiếp cận dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt. Khả năng tiếp cận dịch vụ số của người cao tuổi, người thu nhập thấp còn e ngại chưa tiếp cận. Hạ tầng cần được mở rộng và đảm bảo an ninh mạng, bảo mật, đặc biệt là trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao ngày càng diễn ra phức tạp.

Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Lộc Hà, Phó chủ tịch thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh, cho biết thanh toán thông minh đang trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh, tiểu thương trong quá trình chuyển đổi số. Dù vậy, không ít hộ kinh doanh vẫn gặp khó khăn trong việc quản lý doanh thu, tiếp cận vốn và ứng dụng công nghệ. Tính đến cuối năm 2025, TP Hồ Chí Minh có khoảng 345.000 doanh nghiệp cùng khoảng 361.000 hộ kinh doanh đang hoạt động trong nhiều lĩnh vực. Đây cũng là động lực tăng trưởng rất quan trọng đối với thành phố.

Chia sẻ tại sự kiện, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, cho biết thanh toán thông minh đang trở thành hạ tầng chiến lược của nền kinh tế số Việt Nam.

Cụ thể, hạ tầng thanh toán số tại Việt Nam đã phát triển nhanh với hơn 20.000 ATM, 780.000 POS; 83 ngân hàng cung ứng Internet Banking, 52 ngân hàng triển khai Mobile Banking cùng 52 trung gian thanh toán và 3 doanh nghiệp viễn thông cung cấp dịch vụ tiền di động. Ngoài ra, các hạ tầng trọng yếu gồm hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng, hệ thống ACH, hệ thống thẻ, CIC và hạ tầng kết nối dữ liệu dân cư. Tuy nhiên, vấn đề của hệ sinh thái thanh toán vẫn là phải có đủ năng lực công nghệ nhưng phải kiểm soát rủi ro, an toàn dữ liệu và trách nhiệm với người dùng.

"Người dân không sử dụng thanh toán số nếu họ không cảm thấy an toàn. Doanh nghiệp không đầu tư mạnh vào kênh số nếu môi trường số thiếu tin cậy. Tổ chức cung ứng dịch vụ không thể phát triển bền vững nếu thị trường mất niềm tin. Vì vậy an toàn thanh toán trở thành một bộ phận quan trọng của an ninh kinh tế và an toàn tài chính quốc gia", ông Tuấn nhận định.