Hải quan tăng tốc truy quét hàng giả và gian lận thương mại

Trước thực trạng đó, lực lượng Hải quan xác định phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và vi phạm sở hữu trí tuệ là nhiệm vụ trọng tâm. Các đơn vị đã đồng loạt triển khai biện pháp nghiệp vụ, tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động xuất nhập khẩu tại các tuyến, địa bàn trọng điểm.

Theo Cục Hải quan, các "điểm nóng" hiện nay tập trung tại tuyến biên giới đường bộ Việt Nam - Trung Quốc, Việt Nam - Lào và Việt Nam - Campuchia. Ngoài ra, nhiều lô hàng giả, hàng nhái còn được vận chuyển qua cảng biển, sân bay quốc tế, thậm chí trà trộn dưới dạng bưu kiện, hàng chuyển phát nhanh để thẩm lậu vào nội địa.

Đáng lo ngại, thị trường trong nước cũng xuất hiện nhiều đường dây sản xuất, phân phối hàng giả hoạt động công khai, đặc biệt trên mạng xã hội và các nền tảng thương mại điện tử. Các mặt hàng vi phạm chủ yếu là mỹ phẩm, thuốc chữa bệnh, thực phẩm chức năng, thời trang, điện tử, thuốc lá, nguyên liệu sản xuất... Đây đều là nhóm hàng tác động trực tiếp tới sức khỏe người dân và niềm tin của người tiêu dùng.

Ngay trong ngày đầu ra quân cao điểm kiểm soát, đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, ngày 7-5, lực lượng Hải quan đã phát hiện gần 15.000 sản phẩm mỹ phẩm và thời trang có dấu hiệu giả mạo thương hiệu nổi tiếng tại cửa khẩu Hữu Nghị (Lạng Sơn).

Cụ thể, Đội Kiểm soát chống buôn lậu khu vực phía Bắc phối hợp với Hải quan cửa khẩu Hữu Nghị kiểm tra các lô hàng quá cảnh có dấu hiệu nghi vấn và phát hiện 10.508 sản phẩm mỹ phẩm nghi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của nhiều thương hiệu Hàn Quốc.

Song song đó, lực lượng chức năng còn thu giữ 4.350 sản phẩm thời trang gồm thắt lưng, giày dép và túi xách có dấu hiệu giả mạo các thương hiệu lớn như Louis Vuitton, Hermes, Nike và Charles & Keith.

Không chỉ dừng ở lĩnh vực thời trang và mỹ phẩm, các vụ xâm phạm sở hữu trí tuệ trong ngành thực phẩm nhập khẩu cũng đang được siết chặt kiểm soát. Trước đó, ngày 2-2, trong quá trình làm thủ tục nhập khẩu lô hàng quả chà là khô của Công ty Cổ phần Hạt và Gia vị, Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực I phát hiện lô hàng có dấu hiệu xâm phạm nhãn hiệu “Dates Sanwan” - thương hiệu đã được bảo hộ tại Việt Nam theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ.

Tang vật vi phạm được xác định có trị giá gần 2,3 tỷ đồng. Sau khi lập biên bản, cơ quan Hải quan đã chuyển hồ sơ sang UBND TP Hồ Chí Minh để xử lý theo thẩm quyền. Doanh nghiệp bị xử phạt hành chính 490 triệu đồng, đình chỉ hoạt động kinh doanh trong thời hạn 2 tháng và buộc tiêu hủy toàn bộ yếu tố vi phạm. Theo đánh giá của lực lượng chức năng, các đối tượng vi phạm hiện sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi như khai báo sai tình trạng pháp lý hàng hóa, giả mạo nhãn hiệu, gian lận xuất xứ hoặc lợi dụng hình thức quá cảnh để né tránh kiểm tra.

Việc triển khai đồng bộ các kế hoạch chuyên đề, kết hợp cảnh báo sớm và tăng cường kiểm soát đã giúp lực lượng Hải quan kịp thời nhận diện phương thức, thủ đoạn mới cũng như các tuyến vận chuyển trọng điểm.

Trong 4 tháng đầu năm 2026, lực lượng Hải quan đã phát hiện và xử lý 23 vụ vi phạm liên quan đến sở hữu trí tuệ, riêng tháng 1 ghi nhận tới 11 vụ. Hàng hóa vi phạm trải rộng từ thời trang cao cấp đến thiết bị điện tử, cùng nhiều mặt hàng công nghiệp, linh kiện ô tô và thực phẩm.

Đáng chú ý, một vụ việc liên quan đến mặt hàng vòng bi do Chi cục Hải quan khu vực II phát hiện đã được kiến nghị khởi tố hình sự, cho thấy quyết tâm mạnh tay của cơ quan chức năng trong cuộc chiến chống hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Trong bối cảnh hàng giả ngày càng len sâu vào chuỗi lưu thông hàng hóa, việc tăng cường kiểm soát từ biên giới đến thị trường nội địa không chỉ nhằm bảo vệ doanh nghiệp chân chính, mà còn là “lá chắn” bảo vệ sức khỏe cộng đồng và uy tín môi trường đầu tư, kinh doanh của Việt Nam.