Xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ thu hơn 7 tỷ USD, giữ nhịp tăng nhẹ

Theo số liệu thống kê của Cục Hải quan, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ tháng 5 năm 2026 mang về 1,44 tỷ USD, giảm 8,8% so với tháng trước, lũy kế 5 tháng đầu năm ngành này mang về doanh thu xuất khẩu trên 7 tỷ USD, tăng 2,9% so với cùng kỳ năm ngoái.

Như vậy, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của nước ta 5 tháng đầu năm vẫn giữ được nhịp tăng trưởng nhẹ. Đây là kết quả đáng ghi nhận trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu lớn của ngành gỗ vẫn đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn về rào cản thương mại và chi phí logistics leo thang.

Động lực tăng trưởng xuất khẩu của ngành gỗ trong những tháng đầu năm 2026 phụ thuộc lớn vào nhóm hàng nguyên liệu như dăm gỗ, gỗ, ván và ván sàn, ghế khung gỗ. Các mặt hàng nội thất chế biến sâu, có giá trị gia tăng cao vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc phục hồi đơn hàng tại các thị trường trọng điểm truyền thống như Mỹ và EU.

Trong cơ cấu các mặt hàng xuất khẩu, sản phẩm gỗ tiếp tục đóng vai trò chủ lực, kim ngạch xuất khẩu đạt 4,51 tỷ USD, giảm 3,5% so với cùng kỳ năm 2025.

Xuất khẩu 5 tháng dù vẫn tăng nhưng đà tăng trưởng đã phần nào chậm lại, trong khi đó rào cản kỹ thuật được dựng lên từ các thị trường nhập khẩu lớn của ngành ngày càng gia tăng, đặc biệt là Mỹ, EU... Mới nhất, Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) khởi xướng điều tra theo Mục 301 liên quan đến các hành vi, chính sách và thực tiễn của Việt Nam trong bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ.

Bên cạnh đó, các vấn đề liên quan đến đảm bảo gỗ hợp pháp, truy xuất nguồn gốc, nguyên liệu gỗ, yêu cầu giảm phát thải carbon, tiêu chuẩn môi trường và lao động cũng sẽ bị các nước nhập khẩu chú ý hơn.

Để duy trì phong độ xuất khẩu trong dài hạn, nhất là khi Mỹ là thị trường chủ lực, chiếm trên 50% tổng kim ngạch xuất khẩu, Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM (Hawa) khuyến nghị các doanh nghiệp hội viên rà soát việc sử dụng bản quyền, nhãn hiệu, phần mềm và các tài sản sở hữu trí tuệ trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu.

Các doanh nghiệp cần tiến hành kiểm tra toàn diện việc sử dụng nhãn hiệu, logo, bao bì, tên thương mại và hình ảnh sản phẩm khi quảng bá hoặc bán hàng trên các nền tảng như Amazon, Wayfair, Walmart và các kênh quốc tế khác. Đồng thời, rà soát kỹ quyền sử dụng đối với hình ảnh, bản vẽ, mẫu thiết kế, catalog, video, nhạc nền và dữ liệu kỹ thuật do đối tác hoặc khách hàng cung cấp.

Doanh nghiệp cũng được khuyến nghị phải lưu trữ đầy đủ hồ sơ chứng minh quyền sử dụng hợp pháp, bao gồm hợp đồng, hóa đơn, giấy phép phần mềm, email chấp thuận và các thỏa thuận với đối tác. Khi phát hiện nội dung chưa rõ về quyền sử dụng hoặc nguồn gốc bản quyền, cần chủ động trao đổi với các bộ phận liên quan như pháp lý, IT, thiết kế và kinh doanh xuất khẩu và các đơn vị tư vấn chuyên môn...

Xuất khẩu nhóm hàng này trong năm ngoái đạt 17,2 tỷ USD, tăng 5,7% (tương ứng tăng 925 triệu USD) so với năm 2024. Trong đó, Mỹ là thị trường xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ lớn nhất của Việt Nam, với 9,46 tỷ USD, tăng 4,4% so với năm trước và chiếm 55% trong tổng trị giá xuất khẩu nhóm hàng này của cả nước, Nhật Bản đạt 2,15 tỷ USD, tăng 23,3%, Trung Quốc đạt 2,09 tỷ USD, tăng 3,5% so với năm trước.

Mục tiêu năm 2026 của ngành gỗ là cán đích kim ngạch xuất khẩu 18,5 - 19 tỷ USD.