Trung Quốc đẩy mạnh phát triển thương mại điện tử dựa trên AI và xuyên biên giới

Sáu bộ ngành chính phủ, gồm Bộ Thương mại (MOFCOM), Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc, đã ban hành một văn bản hướng dẫn liên ngành về việc phục vụ tốt hơn nền kinh tế thực và thúc đẩy sự phát triển chất lượng cao của thương mại điện tử, trong đó nhấn mạnh các lĩnh vực như “thương mại điện tử dựa trên AI” và thúc đẩy “thương mại điện tử xuyên biên giới”.

Hướng dẫn này được đưa ra trong bối cảnh ngành thương mại điện tử của Trung Quốc đóng vai trò ngày càng quan trọng trong nền kinh tế thực. Những năm gần đây, thương mại điện tử đã bùng nổ tại thị trường tỉ dân, giúp nước này duy trì vị thế thị trường bán lẻ trực tuyến lớn nhất thế giới trong 13 năm liên tiếp.

Theo MOFCOM, Trung Quốc đã có 26 triệu doanh nghiệp trong nước hoạt động trong lĩnh vực thương mại điện tử, phục vụ 3,2 tỷ người tiêu dùng trên toàn cầu.

 Văn bản hướng dẫn đưa ra 16 biện pháp thuộc 5 lĩnh vực nhằm thiết lập khuôn khổ cho sự phát triển thương mại điện tử chất lượng cao. Hướng dẫn đã nêu bật một số lĩnh vực cần tăng cường trong phát triển thương mại điện tử. Đặc biệt, việc phát triển “thương mại điện tử ứng dụng trí tuệ nhân tạo” và thúc đẩy “thương mại điện tử xuyên biên giới” đã được nhấn mạnh, làm rõ hơn con đường phát triển của thương mại điện tử trong quá trình phát triển chất lượng cao của Trung Quốc.

Theo đó, chính phủ nước này sẽ hỗ trợ các công ty thương mại điện tử hàng đầu tăng cường đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D), củng cố nghiên cứu công nghệ cốt lõi trong các lĩnh vực trọng điểm, xây dựng hệ sinh thái đổi mới tích hợp công nghiệp, nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn.

Về mặt công nghệ, hướng dẫn khuyến khích phát triển “AI + thương mại điện tử”, định hướng các công ty thương mại điện tử đẩy mạnh nghiên cứu và ứng dụng công nghệ như mô hình lớn AI để tối ưu hóa trải nghiệm người dùng, giảm chi phí vận hành và nâng cao hiệu quả lưu thông.

Trung Quốc hiện đã đạt được tiến bộ trong lĩnh vực này. Theo một quan chức Vụ Thương mại điện tử thuộc MOFCOM, năm 2025, cường độ R&D của các nền tảng thương mại điện tử hàng đầu nước này đã vượt 8%, trong khi doanh thu từ dịch vụ điện toán đám mây và dữ liệu lớn tăng 13,6%, trở thành động lực mới cho sự phát triển lực lượng sản xuất chất lượng cao.

“AI + thương mại điện tử” đã được ứng dụng rộng rãi trên một số nền tảng lớn. Hồi tháng 1/2026, ứng dụng Qianwen đã thông báo về việc tích hợp toàn diện các dịch vụ hệ sinh thái của Alibaba, bao gồm Taobao, Alipay, Taobao Flash Sale, Fliggy và Amap, trở thành một trong những ứng dụng đầu tiên cho phép các chức năng như giao đồ ăn, mua sắm trực tuyến và đặt vé máy bay được hỗ trợ bởi AI, đồng thời mở dịch vụ cho người dùng dùng thử.

Bên cạnh đó, hướng dẫn cũng làm rõ những chính sách hỗ trợ thương mại điện tử vươn ra toàn cầu. Theo đó, chính phủ Trung Quốc sẽ thúc đẩy sự phát triển chất lượng cao của các Khu thí điểm tổng hợp về thương mại điện tử xuyên biên giới, tổ chức các khu vực này triển khai những sáng kiến chuyên biệt tập trung vào việc xây dựng thương hiệu, thiết lập các quy tắc và tiêu chuẩn, cũng như hỗ trợ các nền tảng và người bán mở rộng sang thị trường nước ngoài.

Hướng dẫn cũng khuyến khích các doanh nghiệp thương mại điện tử Trung Quốc thiết lập các cơ sở thu mua trực tiếp tại nước ngoài, mở rộng nhập khẩu các sản phẩm chất lượng cao và đặc sắc, đồng thời thiết lập “làn ưu tiên” thương mại điện tử nhằm đưa các mặt hàng cao cấp từ khắp nơi trên thế giới vào thị trường Trung Quốc.