Ngân hàng ồ ạt cắt giảm hàng ngàn nhân sự, AI có phải là nguyên nhân chính?

Thông tin SACOMBANK cắt giảm hơn 2.700 nhân sự chỉ trong quý I/2026 đang thu hút sự chú ý không chỉ trong ngành ngân hàng mà cả thị trường lao động tài chính.

Theo báo cáo tài chính quý I/2026, tính đến cuối tháng 3-2026, Sacombank và các công ty con còn 14.080 nhân viên, giảm hơn 2.700 người so với đầu năm. Như vậy, chỉ trong vòng 3 tháng, quy mô nhân sự của ngân hàng này đã thu hẹp khoảng 16%, chủ yếu tập trung tại ngân hàng mẹ.

Đáng chú ý, đây không phải lần đầu SACOMBANK mạnh tay tinh giản lao động. Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025 cho thấy, cuối năm 2024, tổng nhân sự của SACOMBANK và 6 công ty con sở hữu trực tiếp là 18.088 người. Đến cuối năm 2025, con số này giảm còn 16.816 người, tức giảm hơn 1.200 nhân sự chỉ sau một năm.

Như vậy, tính từ cuối năm 2024 đến nay, Sacombank đã cắt giảm gần 4.000 lao động.

Theo ghi nhận của phóng viên Báo Người Lao Động, xu hướng tinh gọn bộ máy cũng diễn ra tại nhiều ngân hàng khác. Tại Ngân hàng Quốc Tế (VIB), số lượng nhân sự cuối năm 2024 là 11.736 người, giảm còn 10.278 người vào cuối năm 2025 và tiếp tục xuống 10.036 người vào cuối quý I/2026. Tổng cộng, ngân hàng này đã giảm khoảng 1.700 nhân sự trong hơn một năm.

Trong khi đó, tại cuộc họp đại hội đồng cổ đông thường niên vừa qua, ông Nguyễn Hưng, Tổng giám đốc Ngân hàng Tiên Phong (TPBank) cho biết ngân hàng đã cắt giảm gần 500 nhân sự trong năm qua, chủ yếu ở các vị trí gián tiếp. Theo ông Hưng, đây không phải động thái thu hẹp hoạt động mà nằm trong chiến lược tái cơ cấu và nâng cao hiệu quả vận hành.

Ông Hưng cho biết các công việc mang tính lặp lại như nhập liệu hay xử lý hồ sơ thủ công đang dần được thay thế bằng công nghệ. Nhiều quy trình trước đây mất hàng giờ xử lý nay chỉ còn vài phút nhờ hệ thống tự động hóa, kéo theo nhu cầu lao động ở nhóm công việc giản đơn giảm mạnh.

Cùng quan điểm, ông Phạm Hồng Hải, Tổng giám đốc Ngân hàng Phương Đông (OCB) nhận định làn sóng số hóa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay thế dần các tác vụ lặp lại trong ngân hàng. Đồng thời, việc tinh gọn mạng lưới chi nhánh sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính cũng thúc đẩy các nhà băng cắt giảm nhân sự.

Theo ông Hải, trong nhiều năm qua, các ngân hàng đã đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào vận hành. Nhờ đó, phần lớn giao dịch đơn giản hiện được thực hiện trực tuyến và tự động hóa hoàn toàn, làm giảm đáng kể nhu cầu nhân lực tại quầy.

Bên cạnh yếu tố công nghệ, việc sắp xếp lại đơn vị hành chính còn 34 tỉnh, thành phố cũng khiến nhiều ngân hàng phải rà soát mạng lưới hoạt động, giảm các điểm giao dịch chồng chéo nhằm tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả vận hành.

Lãnh đạo OCB cho rằng trong bối cảnh kinh tế còn nhiều thách thức, áp lực kiểm soát chi phí ngày càng lớn buộc các ngân hàng phải tối ưu hóa chi phí hoạt động, trong đó có chi phí nhân sự.

Theo giới chuyên gia, việc tinh giản lao động không chỉ xuất phát từ áp lực tài chính mà còn là bước chuyển tất yếu để thích nghi với mô hình ngân hàng số. Thay vì mở rộng nhân sự đại trà, các nhà băng đang ưu tiên tập trung nguồn lực cho các sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng cao và nâng hiệu suất lao động.

Dù cắt giảm nhân sự, nhiều ngân hàng khẳng định tốc độ tăng trưởng không bị ảnh hưởng. Ông Nguyễn Hưng cho biết quy mô hoạt động của TPBank vẫn tăng khoảng 20% trong năm qua, cho thấy hiệu quả vận hành được cải thiện đáng kể sau tái cấu trúc. Xu hướng "ít người hơn nhưng hiệu quả hơn" đang dần trở thành chuẩn mực mới của ngành ngân hàng Việt Nam.