Hàng xuất khẩu Trung Quốc tăng giá, thế giới đối mặt áp lực lạm phát mới

 Dữ liệu hải quan do Trade Data Monitor tổng hợp và Bloomberg phân tích cho thấy, hơn một chục nhóm hàng tiêu dùng xuất khẩu của Trung Quốc ghi nhận mức tăng giá mạnh trong tháng Ba so với cùng kỳ năm trước. Điều này đánh dấu sự chấm dứt của xu hướng giảm giá kéo dài suốt nhiều năm qua, yếu tố từng giúp kiềm chế lạm phát toàn cầu.

“Tôi đã cố gắng trì hoãn việc tăng giá càng lâu càng tốt trong tháng Ba nhưng cuối cùng không còn lựa chọn nào khác. Tôi thực sự hoảng loạn khi thấy giá nhựa tăng gần như mỗi ngày”, Pang Ling, giám đốc kinh doanh tại một công ty sản xuất ống thông y tế ở Thượng Hải chia sẻ.

Áp lực chi phí đầu vào cũng đang lan rộng sang hàng loạt lĩnh vực khác. Các nhà xuất khẩu Trung Quốc đã tăng giá đồ bơi, đồ trượt tuyết và quần nữ. Đây là những mặt hàng phụ thuộc nhiều vào các loại sợi tổng hợp như polyester. Trong khi đó, các nhà cung cấp sợi polyester thậm chí điều chỉnh giá gần như mỗi ngày.

Những sản phẩm phụ thuộc vào cao su, nhựa và hóa chất được sản xuất từ dầu mỏ cũng chứng kiến mức tăng giá mạnh. Ống tiêm là một trong những mặt hàng chịu tác động nặng nhất, với giá tăng tới 20% trong tháng Ba.

Ở lĩnh vực điện gia dụng, áp lực đến từ hai phía khi các nhà sản xuất vừa phải gánh chi phí nguyên liệu nhựa tăng cao, vừa chịu thêm giá kim loại và chip bán dẫn leo thang.

Bức tranh giá cả hàng hóa xuất khẩu chi tiết trên là một trong những dấu hiệu đầu tiên cho thấy cú sốc năng lượng do chiến sự Iran gây ra đang lan rộng từ nền kinh tế lớn thứ hai thế giới sang các nhà bán lẻ trên toàn cầu.

Trong gần ba năm qua, giá hàng hóa xuất khẩu của Trung Quốc liên tục giảm do dư thừa công suất và cạnh tranh khốc liệt, qua đó góp phần hạ nhiệt lạm phát tại Mỹ và châu Âu.

Theo Capital Economics, xu hướng giá hàng xuất khẩu Trung Quốc rẻ hơn đã giúp cắt giảm khoảng 0,3–0,5% lạm phát chung tại các nền kinh tế phát triển trong những năm gần đây.

Ngay cả vào tháng Hai vừa qua, hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc vẫn còn đóng vai trò “lớp đệm” giúp giảm áp lực tăng giá tại những nền kinh tế như Anh.

Tuy nhiên, khi các nhà sản xuất Trung Quốc bắt đầu chuyển phần chi phí tăng thêm sang người mua, lớp đệm chống lạm phát này đang dần biến mất.

Bloomberg Economics ước tính, lạm phát trên 3% trong năm 2026 hiện đã trở thành kịch bản hoàn toàn có thể xảy ra tại khu vực đồng sử dụng đồng euro (eurozone), Mỹ và Anh do cú sốc giá năng lượng. Đây là một sự đảo chiều lớn so với giai đoạn trước chiến sự Iran khi lạm phát tại các nền kinh tế lớn đang trên đà quay về mức mục tiêu.

Áp lực chi phí đã khiến giá hàng hóa xuất xưởng của Trung Quốc quay lại tăng trưởng lần đầu tiên sau hơn ba năm. Ngân hàng Goldman Sachs cũng dự báo, giá xuất khẩu tổng thể của hàng hóa Trung Quốc có thể chuyển sang tăng ngay từ tháng Ba.

Dù vậy, người tiêu dùng trên toàn cầu vẫn chưa cảm nhận tác động đầy đủ của đợt tăng giá xuất khẩu.

Nhiều lô hàng xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng trước thực tế đã được đặt mua từ vài tuần, thậm chí vài tháng trước nên chưa phản ánh hết chi phí nguyên liệu leo thang hiện nay. Thậm chí ở một số ngành như đồ chơi, doanh nghiệp xuất khẩu Trung Quốc còn phải giảm giá trong tháng Ba vì cạnh tranh quá gay gắt và nhu cầu yếu.

Điều đó cho thấy lạm phát giá xuất khẩu của Trung Quốc có thể còn tăng mạnh hơn trong những tháng tới, đặc biệt nếu chiến sự Iran chưa sớm được giải quyết.

Theo ước tính của Goldman Sachs, cứ mỗi khi giá dầu tăng 10%, giá xuất khẩu của Trung Quốc sẽ tăng trung bình thêm 0,5 điểm phần trăm trong năm đầu tiên, với mức tác động mạnh nhất xuất hiện sau khoảng 4–5 tháng kể từ cú sốc ban đầu.

Dù vậy, nhà kinh tế trưởng Ding Shuang của ngân hàng Standard Chartered cho rằng, giá xuất khẩu của Trung Quốc có thể vẫn tăng chậm hơn so với các nước xuất khẩu lớn khác. Điều đó là do các nhà sản xuất ở nước này có thể hấp thụ một phần cú sốc lạm phát toàn cầu.

Nhưng phần còn lại của thế giới đang chuẩn bị cho một đợt tăng giá mới. Pang Ling, giám đốc kinh doanh công ty sản xuất ống thông y tế ở Thượng Hải tiết lộ, bà sẽ sang Mỹ trong tuần này để tiếp tục đàm phán để tăng giá thêm sau khi đã tăng giá thêm 7% cho các đơn hàng mới từ khách hàng Mỹ.

Giá nhựa Polyvinyl Chloride (PVC), nguyên liệu chính của công ty bà, đã tăng tới 80% trong tháng Ba so với trước chiến tranh và hiện vẫn cao hơn khoảng 50% dù đã hạ nhiệt nhẹ trong hai tuần gần đây.

“Tôi thực sự mệt mỏi vì không biết ngày mai sẽ xảy ra chuyện gì. Tình hình này khiến tôi trải qua những cung bậc cảm xúc thăng trầm mỗi ngày”, Pang Ling nói.

Theo Bloomberg