Giải pháp ứng phó biến động giá nhiên, vật liệu tại cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh

 Chỉ còn hơn một tháng để cán đích mục tiêu thông xe giai đoạn 1 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Dự án cao tốc Đồng Đăng (Lạng Sơn) – Trà Lĩnh (Cao Bằng) đang đối mặt sức ép lớn khi giá nhiên liệu và vật liệu xây dựng tăng đột biến, vượt xa dự phòng trượt giá trong tổng mức đầu tư.

Trước diễn biến này, Doanh nghiệp dự án đã kiến nghị UBND tỉnh Cao Bằng báo cáo Chính phủ xem xét các giải pháp bình ổn, bù giá và cập nhật tổng mức đầu tư để bảo đảm tiến độ thực hiện công trình trọng điểm.

Ngày 6/4, Công ty cổ phần Cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh đã có văn bản số 412/2026/DDTL gửi Ban chỉ đạo Chiến dịch Đông Khê năm 2026 và UBND tỉnh Cao Bằng, trong đó đề nghị tháo gỡ khó khăn do biến động giá nhiên, vật liệu gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hoàn thành đúng tiến độ Dự án đầu tư xây dựng tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh theo phương thức PPP (hợp đồng BOT).

Theo đó, hiện nay, Doanh nghiệp dự án cùng các nhà thầu đang tập trung tối đa nguồn lực để bảo đảm mục tiêu hoàn thành thông xe giai đoạn 1 của Dự án trước ngày 19/5/2026 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Tuy nhiên, tình hình biến động trên thế giới đã tác động rất lớn đến giá và nguồn cung nhiên liệu, vật liệu xây dựng trong nước, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ Dự án cao tốc đi qua hai tỉnh Lạng Sơn và Cao Bằng.

Theo ông Đặng Tiến Thắng – Tổng giám đốc doanh nghiệp dự án, nhiều mũi thi công buộc phải dừng hoặc thi công cầm chừng. Các nhà thầu không thể tăng ca, tăng mũi thi công, không phát huy hết công suất thiết bị và năng suất lao động, khó đáp ứng mục tiêu rút ngắn tiến độ, hoàn thành dự án theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Đáng chú ý, do giá nhiên liệu tác động trực tiếp đến toàn bộ hàng hóa trên thị trường, cũng như giá vật liệu và ca máy thi công, Dự án đang đối diện nguy cơ vượt tổng mức đầu tư.

Trước tình trạng trên, ngay trong tháng 3 vừa qua, nhà đầu tư, Doanh nghiệp dự án đã gửi một loạt văn bản tới UBND tỉnh Cao Bằng đề nghị hỗ trợ để bảo đảm việc triển khai thi công liên tục. Động thái này đã giúp bảo đảm cơ bản nguồn cung xăng dầu cho Dự án.

“Tuy nhiên, tình trạng tăng đột biến giá so với dự toán vẫn chưa được kiểm soát, vượt xa dự phòng trượt giá trong tổng mức đầu tư Dự án”, ông Đặng Tiến Thắng cho biết.

Trong văn bản mới nhất, Doanh nghiệp dự án đề nghị UBND tỉnh Cao Bằng có văn bản báo cáo Chính phủ và Ban chỉ đạo Chiến dịch Đông Khê năm 2026 để xem xét, chỉ đạo các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho Dự án trước các biến động bất khả kháng về giá nhiên liệu. Cụ thể:

Thứ nhất, Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam và các cơ quan quản lý sớm có giải pháp bình ổn giá cụ thể, bảo đảm giá nhiên liệu, vật liệu theo công bố của Nhà nước; tổ chức kiểm tra tình trạng đầu cơ nhằm sớm ổn định thị trường, giúp các nhà thầu vượt qua giai đoạn khó khăn.

Thứ hai, UBND tỉnh Cao Bằng chỉ đạo các sở, ngành kịp thời cập nhật và công bố giá vật liệu xây dựng, cước vận chuyển, nhân công và chỉ số giá xây dựng sát với diễn biến thực tế thị trường, phù hợp yêu cầu kỹ thuật của công trình đường cao tốc (hiện chưa công bố chỉ số giá xây dựng năm 2026).

Thứ ba, để chia sẻ với các nhà đầu tư, nhà thầu trong nỗ lực thi công rút ngắn tiến độ hoàn thành Dự án, đề xuất UBND tỉnh Cao Bằng thống nhất điều chỉnh giá hợp đồng theo phương pháp bù trừ trực tiếp chênh lệch giá nhiên liệu, vật liệu, máy thi công so với hợp đồng gốc trong khoảng thời gian từ tháng 3/2026 cho đến khi giá xăng dầu được bình ổn; đồng thời cập nhật đầy đủ chi phí bù giá nhiên, vật liệu vào tổng mức đầu tư của Dự án để có cơ sở thanh toán, quyết toán cho các nhà thầu.

Việc chậm điều chỉnh đơn giá giữa công bố của Nhà nước và thực tế thị trường có thể dẫn đến rủi ro tranh chấp pháp lý trong quan hệ hợp đồng PPP giữa Doanh nghiệp dự án và các nhà thầu.

Đồng thời, ảnh hưởng đến công tác thanh toán, quyết toán, thanh tra, kiểm toán và làm chậm tiến độ đưa công trình vào khai thác, sử dụng.

“Trong trường hợp bất khả kháng, đề nghị UBND tỉnh Cao Bằng báo cáo Chính phủ, Ban chỉ đạo Chiến dịch Đông Khê năm 2026 sớm có phương án xử lý hoặc thống nhất việc tạm dừng Dự án để xem xét chuyển đổi sang hình thức đầu tư công. Doanh nghiệp dự án cam kết không tính lợi nhuận trên phần vốn chủ sở hữu đã góp”, ông Đặng Tiến Thắng khẳng định.

Được khởi công vào tháng 1/2024, Dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh có tổng chiều dài 121 km, được phân kỳ đầu tư thành 2 giai đoạn với tổng mức đầu tư 26.187 tỷ đồng theo phương thức PPP.

Để bắt kịp mục tiêu, các nhà đầu tư và nhà thầu đã huy động hơn 1.400 thiết bị và gần 3.000 nhân sự trên hơn 200 mũi thi công. Sản lượng hiện đạt 8.000/11.470 tỷ đồng, tương đương 70% giá trị hợp đồng.