Giá gạo châu Á tăng mạnh nhất gần 20 năm

Giá gạo trắng xuất khẩu của Thái Lan, giá tham chiếu chuẩn cho gạo châu Á, tăng tới 20% trong tháng 5, đánh dấu mức tăng mạnh nhất kể từ năm 2008.

Theo dữ liệu mới nhất của Hiệp hội các nhà xuất khẩu Thái Lan, giá gạo trắng loại 5% tấm của nước này được chào bán ở mức 478 đô la Mỹ/tấn vào ngày 27-5.

Trên Sàn Giao dịch hàng hóa Chicago (Mỹ), giá hợp đồng tương lai gạo cũng tăng khoảng 15% trong cùng tháng.

Bin Hui Ong, chuyên gia phân tích hàng hóa của BMI (thuộc Fitch Solutions), cho rằng xu hướng giá gạo tăng sẽ còn tiếp tục.

Trước đó, BMI đã nâng dự báo giá gạo kỳ hạn tại Chicago. Theo Bin Hui Ong, hiện tượng thời tiết El Niño được dự báo xuất hiện trong thời gian tới. Mẫu hình thời tiết này có thể khiến nhiều khu vực tại châu Á đối mặt với thời tiết nóng hơn và khô hạn hơn, tạo thêm áp lực tăng giá cho thị trường gạo.

Trong khi đó, nguồn cung nhiên liệu và phân bón vẫn bị gián đoạn do hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz gần như tê liệt. Điều này khiến nông dân tại nhiều quốc gia châu Á phụ thuộc vào nhập khẩu phải đối mặt với chi phí đầu vào ngày càng đắt đỏ.

Đây là yếu tố có thể tác động trực tiếp đến sản lượng lúa gạo, loại lương thực giữ vai trò quan trọng đối với an ninh lương thực của khu vực.

Các quốc gia như Thái Lan, Việt Nam và Ấn Độ không chỉ tiêu thụ lượng lớn gạo trong nước mà còn là những nhà xuất khẩu hàng đầu thế giới. Vì vậy, bất kỳ sự sụt giảm sản lượng nào tại khu vực này đều có thể ảnh hưởng đến nguồn cung toàn cầu.

Khi vụ sản xuất lúa gạo chính bắt đầu tại nhiều nơi ở châu Á, không ít nông dân đã buộc phải trì hoãn hoặc cắt giảm diện tích gieo trồng do chi phí sản xuất tăng quá nhanh.

Lúa gạo vốn là loại cây cần lượng phân bón lớn trong khi các hệ thống bơm tưới phục vụ ruộng lúa chủ yếu sử dụng dầu diesel. Điều này khiến ngành sản xuất lúa đặc biệt nhạy cảm với biến động giá năng lượng và vật tư nông nghiệp.

Theo Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế (IRRI), giá các loại phân bón chứa nitơ tại Thái Lan, Campuchia và Philippines đã tăng từ 40-50% kể từ khi chiến sự Iran bùng phát vào cuối tháng Hai.

Dù các quốc gia này vẫn duy trì đủ nguồn dự trữ gạo cho giai đoạn từ tháng Ba đến tháng Năm, nguy cơ thiếu hụt có thể xuất hiện trong thời gian tới nếu dòng chảy thương mại phân bón chưa sớm trở lại bình thường.

Alisher Mirzabaev, chuyên gia phân tích chính sách và biến đổi khí hậu của IRRI cảnh báo tình trạng gián đoạn nguồn cung phân bón kéo dài có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất lúa gạo trong khu vực.

Bên cạnh đó, sản lượng lúa gạo tại châu Á còn đối mặt với rủi ro từ thời tiết cực đoan. Philippines mới đây cảnh báo rằng một đợt El Niño mạnh có thể làm giảm tới 700.000 tấn lúa, tương đương khoảng 3,5% mục tiêu sản lượng hằng năm của nước này.

Dù vậy, một số chuyên gia nhận định, đà tăng giá gạo trên thị trường quốc tế có thể được kiềm chế nhờ lượng tồn kho vẫn ở mức khá cao, đặc biệt tại Ấn Độ, nhà sản xuất gạo lớn nhất thế giới. Ngoài ra, nhu cầu tiêu thụ toàn cầu hiện vẫn tương đối yếu.

Peter Clubb, chuyên gia phân tích thị trường của Hội đồng Ngũ cốc Quốc tế (IGC) nhận định nguồn dự trữ gạo dồi dào có thể giúp hạn chế phần nào áp lực tăng giá trong ngắn hạn. Tuy nhiên, triển vọng thị trường vẫn phụ thuộc lớn vào diễn biến thời tiết và chi phí sản xuất trong những tháng tới.

Theo Bloomberg