Đề án 1 triệu héc ta lúa mới đạt hơn 3% kế hoạch năm

Thông tin nêu trên được ông Hoàng Anh Tuấn, Phó trưởng phòng trồng trọt thuộc Cục trồng trọt và bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết tại hội nghị "sơ kết sản xuất trồng trọt vụ đông xuân 2025-2026, triển khai kế hoạch các vụ còn lại năm 2026 vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL)", diễn ra vào hôm nay, 6-5 tại tỉnh Đồng Tháp.

Luỹ kế đến thời điểm hiện nay, diện tích tham gia đề án 1 triệu héc ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng ĐBSCL đạt 14.766 héc ta (vụ đông xuân 2025-2026 là 11.430 héc ta), chỉ đạt hơn 3% kế hoạch thực hiện trong năm 2026 là 468.427 héc ta.

Với thực trạng triển khai như nêu trên, có nghĩa cần phải triển khai thêm hơn 453.600 héc ta để đạt mục tiêu kế hoạch năm 2026.

Xét theo địa phương, An Giang có diện tích triển khai đề án 1 triệu héc ta lúa chất lượng cao lớn nhất, với hơn 3.160 héc ta và địa phương có diện tích triển khai thấp nhất là Tây Ninh, với 381 héc ta.

Đánh giá từ Cục trồng trọt và Bảo vệ thực vật, cho thấy còn gặp nhiều khó khăn, tồn tại khi một bộ phận nông dân còn tâm lý e ngại áp dụng kỹ thuật mới (giảm giống, giảm phân bón), tổ chức sản xuất còn lúng túng ở một số địa phương, quy mô còn nhỏ lẻ và hạ tầng thủy lợi chưa đồng bộ.

Đồng thời, chính sách tín dụng liên kết chưa thật sự hấp dẫn doanh nghiệp và người dân tham gia.

Chính những vấn đề nêu trên khiến việc triển khai đề án 1 triệu héc ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp chưa đạt kỳ vọng đề ra về mặt quy mô diện tích.

Kết quả được ghi nhận của mô hình lúa chất lượng cao, phát thải thấp là lượng giống gieo sạ giảm 30-50% so với phương thức canh tác truyền thống; lượng phân đạm giảm khoảng 30%; giảm 2-3 lần phun thuốc bảo vệ thực vật và 100% mô hình áp dụng tưới ngập khô xen kẽ.

Về hiệu quả kinh tế, tham gia mô hình cho lợi nhuận cao hơn so với phương thức canh tác truyền thống. Chẳng hạn, mô hình ở tỉnh Đồng Tháp cho lợi nhuận gần 29,5 triệu đồng/héc ta, cao hơn 5,3 triệu đồng/héc ta so với canh tác truyền thống của nông dân.

Trong khi đó, xét về hiệu quả giảm phát thải, mô hình canh tác theo quy trình của đề án trung bình giảm 3-4 tấn CO₂ tương đương/héc ta so với phương thức canh tác truyền thống.

Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, tổng diện tích đăng ký tham gia cơ chế chi trả giảm phát thải từ Quỹ Chuyển đổi tài sản carbon (TCAF) của Ngân hàng Thế giới (WB) là 15.534,6 héc ta, với 9.956 hộ tham gia.