Bộ đôi thúc đẩy chuyển dịch năng lượng xanh

Nâng cao hiệu quả đầu tư các dự án năng lượng tái tạo

Suốt hơn một thập niên qua, Việt Nam đã chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của điện mặt trời và điện gió. Hàng chục nghìn MW công suất nguồn điện tái tạo đã được đưa vào vận hành, góp phần đa dạng hóa cơ cấu nguồn điện quốc gia. Tuy nhiên, đặc tính phụ thuộc vào thời tiết khiến các nguồn năng lượng này chưa thể phát huy tối đa hiệu quả. Điện mặt trời đạt công suất cao nhất vào giữa trưa nhưng nhu cầu sử dụng điện của xã hội lại tăng mạnh vào buổi tối. Trong khi đó, điện gió cũng biến động theo điều kiện tự nhiên. Điều này đặt ra yêu cầu phải có các giải pháp lưu trữ năng lượng nhằm nâng cao khả năng điều tiết, khai thác hiệu quả những nguồn điện sạch và BESS được xem là lời giải quan trọng cho bài toán trên. Với khả năng tích trữ điện vào thời điểm nguồn phát dư thừa và cung cấp trở lại khi nhu cầu tăng cao, BESS giúp cân bằng cung-cầu điện năng, giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia, đồng thời nâng cao hiệu quả đầu tư các dự án năng lượng tái tạo.

Nhận thức rõ vai trò của công nghệ lưu trữ năng lượng trong xu thế phát triển mới, EVNNPC đã chủ động triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ kết hợp hệ thống BESS. Theo số liệu của EVNNPC, lũy kế đến hết tháng 4-2026, EVNNPC đã có 5.639 khách hàng phát triển điện mặt trời mái nhà với tổng công suất khoảng 528,1MW. Cùng với đó, hơn 1.450 hệ thống điện mặt trời mái nhà đã được tích hợp pin lưu trữ năng lượng với tổng dung lượng lưu trữ khoảng 8.600kWh tại 17 tỉnh, thành phố do EVNNPC quản lý.

Chia sẻ về lợi ích của điện mặt trời mái nhà kết hợp bộ pin lưu trữ, ông Đặng Huy Hoàng, cư trú tại phường Cửa Lò (Nghệ An) cho biết, năm 2021, gia đình ông quyết định đầu tư khoảng 350 triệu đồng để lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà khi tiền điện hằng tháng thường xuyên vượt 10 triệu đồng. Để nâng cao khả năng tích trữ và sử dụng điện, gia đình ông đã đầu tư thêm hai bộ pin lưu trữ với tổng dung lượng 30kWp; chỉ khi nguồn điện lưu trữ không đủ mới sử dụng điện lưới. Sau 5 năm đưa vào sử dụng, chi phí điện của gia đình giảm đáng kể, hiện chỉ còn trung bình khoảng 2,5 triệu đồng/tháng, mặc dù vẫn sử dụng nhiều thiết bị tiêu thụ điện năng lớn như thang máy, hệ thống điều hòa trung tâm, điều hòa các phòng, máy giặt, máy sấy, thiết bị nấu ăn, ô tô điện và xe máy điện. Ông Hoàng cho rằng, những hộ gia đình có mức tiêu thụ điện cao sẽ thấy rõ hiệu quả kinh tế của điện mặt trời mái nhà kết hợp pin lưu trữ. Bộ đôi này đang tạo nên một mô hình năng lượng hoàn chỉnh, giúp khai thác hiệu quả nguồn năng lượng tái tạo, giảm phát thải khí nhà kính và nâng cao tính tự chủ về năng lượng.

Triển khai các dự án BESS quy mô lớn trên lưới điện phân phối

Những con số trên cho thấy xu hướng chủ động đầu tư nguồn điện tại chỗ đang ngày càng lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng dân cư và doanh nghiệp. Nhiều hộ gia đình đã khai thác hiệu quả mô hình điện mặt trời kết hợp BESS, vừa giảm đáng kể chi phí tiền điện vừa bảo đảm nguồn điện ổn định phục vụ sinh hoạt, sản xuất. Đối với các doanh nghiệp, giải pháp này giúp tối ưu hóa chi phí năng lượng, tăng tính chủ động trong vận hành và hạn chế rủi ro trước nguy cơ thiếu điện vào những thời điểm phụ tải tăng cao.

Không chỉ dừng lại ở việc khuyến khích khách hàng đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà, EVNNPC còn từng bước nghiên cứu và triển khai các dự án BESS quy mô lớn trên lưới điện phân phối. Theo ông Vũ Anh Phương, Phó tổng giám đốc EVNNPC, năm 2026 là năm đầu tiên Tổng công ty triển khai lắp đặt hệ thống pin lưu trữ năng lượng tại các trạm biến áp 110kV. Đây là bước đi quan trọng nhằm nâng cao khả năng điều tiết phụ tải, tăng tính linh hoạt trong vận hành hệ thống điện và hỗ trợ tích hợp hiệu quả các nguồn năng lượng tái tạo. Song song với đó, EVNNPC tiếp tục đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu. Năm 2026, EVNNPC giao kế hoạch phát triển khoảng 680MW cho các đơn vị thành viên. EVNNPC cũng đang tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế để tiếp cận công nghệ và kinh nghiệm phát triển BESS. Cuộc làm việc giữa EVNNPC và Liên minh Năng lượng toàn cầu vì con người và hành tinh (GEAPP) hồi tháng 4-2026 được đánh giá là một bước tiến quan trọng trong quá trình nghiên cứu, hoàn thiện các giải pháp kỹ thuật phục vụ phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng tại Việt Nam.

Thực tế cho thấy, nhu cầu điện tại miền Bắc đang tăng trưởng nhanh hơn dự báo. Dưới tác động của thời tiết cực đoan, sự phát triển mạnh của công nghiệp, trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và hạ tầng xe điện, áp lực đối với hệ thống điện ngày càng lớn. Trong bối cảnh đó, việc phát triển điện mặt trời mái nhà kết hợp BESS không chỉ mang lại lợi ích cho từng khách hàng mà còn góp phần quan trọng giảm phụ tải giờ cao điểm, nâng cao độ ổn định của lưới điện và tăng cường khả năng bảo đảm cung ứng điện cho nền kinh tế. Với những nỗ lực quyết liệt trong triển khai các giải pháp mới, EVNNPC đang góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển năng lượng xanh, bền vững, đồng thời bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.