Xuất khẩu tăng tốc, điện tử dẫn dắt tăng trưởng

Xuất khẩu tăng tốc, điện tử đóng vai trò lớn

Xuất khẩu tiếp tục là một trong những động lực tăng trưởng chủ yếu của nền kinh tế, góp phần thúc đẩy sản xuất, tạo việc làm, ổn định kinh tế vĩ mô và nâng cao vị thế của đất nước trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Thứ trưởng Công thương Phan Thị Thắng nhấn mạnh điều này tại Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, sáng 25/6.

Theo số liệu từ Cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước từ đầu năm đến ngày 15/6/2026 đạt gần 497 tỷ USD, tăng 27,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt gần 240 tỷ USD, tăng hơn 21%; nhập khẩu đạt 256,7 tỷ USD, tăng 33,1%, đưa cán cân thương mại nhập siêu gần 17 tỷ USD.

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức cao trong những năm tới, đặc biệt là mục tiêu tăng trưởng hai con số mà Chính phủ đặt ra, Thứ trưởng Thắng cho rằng, khu vực sản xuất và xuất khẩu cần tiếp tục phát huy vai trò đầu tàu, tạo thêm động lực cho nền kinh tế.

Một trong những điểm sáng nổi bật của hoạt động xuất khẩu gần nửa đầu năm nay là ngành điện tử. Nhu cầu từ thị trường quốc tế gia tăng đã kéo theo hoạt động sản xuất và xuất nhập khẩu của ngành tăng trưởng mạnh. Tính đến ngày 15/6, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu nhóm hàng điện tử đạt 191,7 tỷ USD, trong đó xuất khẩu đạt 92,5 tỷ USD và nhập khẩu đạt 99,2 tỷ USD.

Với kết quả này, ngành điện tử tiếp tục khẳng định vị thế là ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, đóng góp hơn 30% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước.

Bà Đỗ Thị Thúy Hương, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam cho hay, động lực tăng trưởng của ngành đến từ nhiều yếu tố thuận lợi. Trước hết là sự phục hồi của thị trường công nghệ toàn cầu, đặc biệt là nhu cầu đối với các sản phẩm phục vụ AI, trung tâm dữ liệu, máy tính AI và các thiết bị điện tử thông minh.

Cùng với đó là xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng điện tử sang Việt Nam và kế hoạch mở rộng đầu tư của nhiều tập đoàn công nghệ lớn và nhiều doanh nghiệp công nghệ cao khác. .

Từ đầu năm đến nay, các lĩnh vực như máy chủ AI, thiết bị trung tâm dữ liệu, linh kiện điện tử hiệu năng cao, thiết bị điện tử thông minh và công nghệ bán dẫn đang trở thành những phân khúc tăng trưởng nhanh nhất, là nền tảng quan trọng để ngành điện tử tiếp tục đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của cả nước.

5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu dệt may mang về 17,8 tỷ USD, xuất siêu khoảng 7 tỷ USD, tiếp tục đóng góp tích cực vào cán cân thương mại của cả nước.

Không chỉ đóng góp lớn về kim ngạch, dệt may còn là ngành có tỷ lệ doanh nghiệp trong nước tham gia khá cao so với nhiều ngành công nghiệp chế biến, chế tạo khác.

"Nếu xét về lao động, vốn và doanh thu thì doanh nghiệp Việt Nam hiện chiếm khoảng 40%, doanh nghiệp FDI khoảng 60%", ông Trương Văn Cẩm, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas) phân tích.

Kim ngạch xuất nhập khẩu tiếp tục tăng cao cho thấy mức độ hội nhập của nền kinh tế Việt Nam với thế giới ngày càng sâu rộng. Nhưng, không khó để nhận thấy trụ cột thương mại ngày càng được củng cố bởi khu vực FDI.

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu gần 6 tháng đầu năm đạt gần 497 tỷ USD, thì doanh nghiệp FDI đóng góp 376,2 tỷ USD (xuất khẩu 191 tỷ USD và nhập khẩu của khối này đạt 185,2 tỷ USD). Tính đến 15/6, khu vực FDI xuất siêu 5,8 tỷ USD, ngược lại, khu vực doanh nghiệp trong nước lại nhập siêu lớn.

Doanh nghiệp xuất khẩu kiến nghị gì

Mục tiêu xuất khẩu 48 - 49 tỷ USD trong năm nay của dệt may đang thách thức hơn bởi hàng loạt yếu tố không thuận. Thuế quan của Mỹ, nhiều khách hàng quốc tế tiếp tục ép giá, rút ngắn thời gian giao hàng, tăng yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn xanh, ESG và trách nhiệm xã hội.

Ở trong nước, theo phản ánh của nhiều doanh nghiệp, họ vẫn gặp không ít khó khăn trong quá trình thực hiện các thủ tục hành chính như quy định liên quan đến xây dựng, phòng cháy chữa cháy, thuế, hải quan vẫn còn chồng chéo, kéo dài thời gian triển khai dự án và làm tăng chi phí sản xuất.

Thực tế, xuất khẩu dệt may 5 tháng vẫn duy trì tăng trưởng dương nhưng Vitas cho rằng, mức tăng còn thấp so với yêu cầu hoàn thành mục tiêu cả năm.

Do đó, Vitas kiến nghị tiếp tục đẩy mạnh cải cách theo hướng liên thông thủ tục giữa các cơ quan quản lý, giảm thời gian xử lý hồ sơ và tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

Đối với lĩnh vực hải quan, ông Trương Văn Cẩm đề nghị xem xét cho phép doanh nghiệp nội địa gia công cho doanh nghiệp trong khu chế xuất được làm thủ tục tại địa phương nơi doanh nghiệp đặt trụ sở thay vì phải thực hiện tại nơi có khu chế xuất như hiện nay.

"Đất nước trải dài từ Bắc vào Nam, nếu doanh nghiệp ở miền Trung nhưng phải vào miền Nam hoặc ra miền Bắc để hoàn tất thủ tục thì vừa tốn thời gian, vừa phát sinh chi phí rất lớn", ông Cẩm nêu thực tế.

Ngành điện tử kiến nghị Chính phủ sớm ban hành Chiến lược phát triển ngành công nghiệp điện tử Việt Nam giai đoạn 2026-2035; hoàn thiện cơ chế ưu đãi cho ngành điện tử, bán dẫn, AI và trung tâm dữ liệu; đẩy nhanh chương trình phát triển công nghiệp bán dẫn quốc gia và có chính sách tín dụng, thuế phù hợp để hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ.

“Đề nghị Bộ Công thương tiếp tục mở rộng các chương trình xúc tiến thương mại chuyên ngành tại Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Đông; hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng hiệu quả các FTA thế hệ mới; tăng cường cảnh báo sớm về các biện pháp phòng vệ thương mại và hàng rào kỹ thuật”, bà Đỗ Thị Thúy Hương nhấn mạnh.