Phó thủ tướng yêu cầu sửa quy định tạm hoãn xuất cảnh vì nợ thuế

Theo Văn bản số 5640/VPCP-KTTH ngày 16-6 do Văn phòng Chính phủ ban hành, Phó thủ tướng giao Bộ Tài chính nghiên cứu các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện quy định về hoàn thành nghĩa vụ thuế đối với người xuất cảnh. Trên cơ sở đó, bộ này phải sửa đổi, bổ sung các quy định tại nghị định hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế và trình Chính phủ trước ngày 20-6.

Yêu cầu được đưa ra sau khi xuất hiện nhiều phản ánh trên báo chí và mạng xã hội về tình trạng một số cá nhân bị tạm hoãn xuất cảnh do các khoản nợ thuế có giá trị không lớn. Nhiều ý kiến cho rằng quy trình xử lý hiện nay còn bất cập, đặc biệt trong việc cập nhật thông tin nộp thuế và hủy bỏ quyết định tạm hoãn xuất cảnh.

Cùng với Bộ Tài chính, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Ngân hàng Nhà nước được giao phối hợp nghiên cứu các kiến nghị liên quan để đề xuất giải pháp phù hợp trong công tác quản lý nhà nước và thanh toán nghĩa vụ thuế.

Theo quy định hiện hành tại Luật Quản lý thuế và Nghị định 49/2025/NĐ-CP, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh được áp dụng đối với một số nhóm đối tượng có nợ thuế kéo dài.

Cụ thể, cá nhân kinh doanh hoặc chủ hộ kinh doanh bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh nếu nợ từ 50 triệu đồng trở lên và quá hạn trên 120 ngày. Đối với người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc liên hiệp hợp tác xã, ngưỡng áp dụng là từ 500 triệu đồng trở lên và quá hạn trên 120 ngày.

Ngoài ra, quy định cũng áp dụng đối với các trường hợp bỏ địa chỉ kinh doanh đã đăng ký hoặc người chuẩn bị xuất cảnh để định cư ở nước ngoài nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Tại cuộc họp báo chuyên đề do Cục Thuế tổ chức ngày 22-5, ông Nguyễn Đức Huy, Phó trưởng Ban Nghiệp vụ thuế, cho biết các quy định về tạm hoãn xuất cảnh đã được luật hóa nhằm tăng hiệu quả quản lý thuế và chống thất thu ngân sách.

Tuy nhiên, trước những phản ánh gần đây, lãnh đạo Cục Thuế cho biết đã tiến hành rà soát dữ liệu và nhận thấy phần lớn các trường hợp được phản ánh không phải do nợ thuế nhỏ đơn thuần, mà liên quan đến việc người nộp thuế đã bỏ địa chỉ kinh doanh nhưng không thực hiện thủ tục thông báo với cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế theo quy định.

Theo ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế, trước khi áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, cơ quan thuế đã thực hiện nhiều bước thông báo. Các thông tin được gửi qua tài khoản thuế điện tử, địa chỉ cư trú đã đăng ký, số điện thoại, thư điện tử và đồng thời được công khai trên cổng thông tin điện tử của ngành thuế.

Đáng chú ý, cơ quan thuế cho biết đã gửi thông báo trước 30 ngày để người nộp thuế có thời gian hoàn thành nghĩa vụ hoặc xử lý các vướng mắc liên quan.

Số liệu từ Cục Thuế cho thấy đến nay có hơn 105.000 người nộp thuế thuộc diện bị thông báo tạm hoãn xuất cảnh, với tổng số nợ thuế hơn 61.000 tỉ đồng. Trong đó, khoảng 60.000 trường hợp là người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, với tổng số nợ khoảng 6.900 tỉ đồng.

Biện pháp này cũng đã mang lại kết quả nhất định trong công tác thu hồi nợ thuế. Cơ quan thuế cho biết đã thu được hơn 4.000 tỉ đồng từ khoảng 13.000 người nộp thuế thuộc diện tạm hoãn xuất cảnh. Riêng nhóm bỏ địa chỉ kinh doanh đã nộp lại hơn 100 tỉ đồng từ khoảng 7.100 trường hợp.

Trong thời gian tới, Cục Thuế sẽ phối hợp với Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an, để nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin, cho phép hủy bỏ quyết định tạm hoãn xuất cảnh theo thời gian thực ngay sau khi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.

Động thái chỉ đạo mới của Chính phủ được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ các bất cập trong thực thi chính sách, đồng thời bảo đảm cân bằng giữa yêu cầu quản lý thuế và quyền lợi chính đáng của người dân, doanh nghiệp khi thực hiện các thủ tục xuất nhập cảnh.