Khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế dưới tán rừng

Tăng thu nhập

Thành phố có hệ sinh thái rừng đa dạng với các loại rừng núi đá, núi đất tập trung tại một số xã, phường, đặc khu như: Trần Nhân Tông, Nguyễn Trãi, Trần Hưng Đạo, Đồ Sơn, Cát Bà, Thủy Nguyên... Bên cạnh đó còn có hệ sinh thái rừng ngập mặn phân bố tại các xã Kiến Hải, Chấn Hưng, Hùng Thắng; đặc khu Cát Bà...

Từ lợi thế sẵn có, nhiều hộ dân đã phát triển các mô hình kinh tế dưới tán rừng mang lại hiệu quả rõ nét. Ông Cao Văn Bình ở tổ dân phố Hố Giải, phường Nguyễn Trãi được giao 6,5 ha rừng trồng chủ yếu keo và bạch đàn.

Dưới tán rừng, ông kết hợp nuôi ong và chăn nuôi. Sau khi tìm hiểu mô hình nuôi hươu tại một số địa phương khác, ông đầu tư nuôi 9 con hươu, sau đó mở rộng lên 15 con do hiệu quả kinh tế cao. Mỗi con cho nhung đều đặn hằng năm, mang lại lợi nhuận khoảng 20 triệu đồng. Nhờ kết hợp nhiều mô hình, gia đình ông thu lãi từ 300-400 triệu đồng mỗi năm.

Tại các phường Nguyễn Trãi, Trần Hưng Đạo, hệ sinh thái rừng đa dạng với nhiều loài hoa tự nhiên cùng địa hình đồi núi thuận lợi cho nghề nuôi ong lấy mật phát triển. Riêng phường Nguyễn Trãi hiện có khoảng 90 hộ nuôi ong tập trung tại các tổ dân phố Đồng Châu, Thanh Mai, Hố Giải, Hố Sếu và Mệnh Trường.

Ở phường Trần Nhân Tông, nơi có 1.586 ha rừng tự nhiên, người dân tận dụng diện tích dưới tán rừng để phát triển các mô hình trồng cây ăn quả, măng tre, chăn nuôi và sản xuất nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ.

Đối với diện tích rừng ngập mặn ven biển, người dân còn khai thác nguồn hoa sú, vẹt để nuôi ong lấy mật. Tại xã Kiến Hải, Hợp tác xã Sản xuất mật ong Tùng Hằng phát triển 500 đàn ong nội, cho sản lượng gần 3.000 lít mật mỗi năm.

Hợp tác xã đầu tư máy hạ thủy phần, giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo màu sắc đẹp và kéo dài thời gian bảo quản. Hiện toàn xã có hơn 100 hộ phát triển nghề nuôi ong dưới tán rừng ngập mặn.

Ông Nguyễn Tiến Tráng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Hải Phòng cho rằng phát triển kinh tế dưới tán rừng là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao giá trị sản xuất, cải thiện đời sống người dân, đồng thời góp phần quản lý, bảo vệ và phát triển rừng bền vững. Đây cũng là hướng đi phù hợp với mục tiêu phát triển nông nghiệp sinh thái và kinh tế xanh của thành phố.

Tạo điều kiện để phát triển ổn định

Mặc dù mang lại hiệu quả kinh tế tích cực, phần lớn các mô hình kinh tế dưới tán rừng hiện vẫn có quy mô nhỏ lẻ, phân tán. Nguồn vốn đầu tư chủ yếu dựa vào khả năng của từng hộ nên việc mở rộng sản xuất, ứng dụng khoa học kỹ thuật còn hạn chế.

Một trong những khó khăn lớn hiện nay là đầu ra sản phẩm. Phần lớn sản phẩm làm ra vẫn được tiêu thụ qua thương lái hoặc bán lẻ nên giá trị gia tăng chưa cao. Do sản xuất nhỏ lẻ, nhiều hộ chưa đủ điều kiện tiếp cận các cơ chế hỗ trợ phát triển nông nghiệp của thành phố hoặc gặp khó khăn khi vay vốn ưu đãi để mở rộng sản xuất.

Để phát triển kinh tế dưới tán rừng hiệu quả hơn, người dân mong muốn được tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách hỗ trợ cũng như thủ tục hành chính phù hợp. Ông Đoàn Hồng Quân ở tổ dân phố Tân Tiến, phường Trần Nhân Tông cho biết gia đình ông đang phát triển hiệu quả mô hình trồng cây ăn quả kết hợp chăn nuôi dưới tán rừng. Tuy nhiên, để duy trì sản xuất lâu dài, rất cần sự hỗ trợ về thủ tục xây dựng nhà tạm, kho chứa vật tư và khu chuồng trại phục vụ sản xuất.

Các địa phương cần tăng cường định hướng người dân phát triển kinh tế gắn với trách nhiệm bảo vệ rừng. Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Nguyễn Trãi Bùi Văn Tiến cho biết, địa phương khuyến khích thành lập các tổ hợp tác, hợp tác xã nuôi ong nhằm hỗ trợ kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm sản xuất; đồng thời hướng dẫn người dân quảng bá sản phẩm trên Facebook, Zalo, TikTok và các sàn thương mại điện tử. Bên cạnh phát triển kinh tế, người dân cần bảo vệ hệ sinh thái hoa rừng, duy trì nguồn thức ăn tự nhiên cho đàn ong.

Theo Phó Giám đốc Ban Quản lý rừng và Khuyến nông Hải Phòng Cao Thanh Huyền, các cơ quan chức năng cần tăng cường tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ kết nối tiêu thụ sản phẩm, xúc tiến thương mại và xây dựng các mô hình trình diễn hiệu quả để tuyên truyền, nhân rộng trên địa bàn. Đây là giải pháp quan trọng để phát triển kinh tế dưới tán rừng theo hướng ổn định, bền vững, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và bảo vệ tài nguyên rừng.