Hà Nội: Kiến tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp nhỏ và vừa bứt phá

Đồng hành cùng doanh nghiệp từ chính sách đến thực tiễn

Hà Nội có khoảng 211.000 doanh nghiệp đang hoạt động, chiếm gần 20% tổng số doanh nghiệp của cả nước. Trong đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa là lực lượng đông đảo, năng động, giữ vai trò quan trọng trong tạo việc làm, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế.

Những năm qua, bám sát các chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế tư nhân, Hà Nội đã ban hành nhiều chính sách cụ thể nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển. Trong giai đoạn 2021-2025, thành phố đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận: 100% thủ tục hành chính được cung cấp trực tuyến mức độ 4; hơn 38.000 lượt học viên được đào tạo; hơn 40.000 doanh nghiệp được hỗ trợ chuyển đổi số.

Cùng với cải cách thủ tục hành chính, Hà Nội chú trọng xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp, từ tiếp cận đất đai, nguồn nhân lực đến chính sách tín dụng và hỗ trợ sản xuất kinh doanh. Nhờ đó, môi trường đầu tư, kinh doanh của Thủ đô từng bước được cải thiện trên nhiều lĩnh vực như thương mại, dịch vụ, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và làng nghề.

Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy, công tác hỗ trợ doanh nghiệp vẫn còn phân tán, thiếu liên kết, quy mô chưa tương xứng với nhu cầu, trong khi một số cơ chế, chính sách chưa tạo được sức lan tỏa mạnh mẽ.

Mới đây, UBND TP Hà Nội tổ chức Hội nghị đối thoại với các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn năm 2026. Tại hội nghị, nhiều doanh nghiệp phản ánh những “điểm nghẽn” kéo dài như khó tiếp cận vốn, chi phí mặt bằng cao, hạn chế trong chuyển đổi số và tính ổn định của chính sách.

Ông Trần Văn Minh, Phó chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Doanh nghiệp trẻ Hà Nội nêu thực tiễn: Chi phí mặt bằng hiện chiếm khoảng 25% tổng mức đầu tư, trong khi đất thuê trả tiền hằng năm chưa đủ điều kiện thế chấp vay ngân hàng, khiến nhiều doanh nghiệp sau khi xây dựng nhà xưởng gần như cạn nguồn lực để đầu tư công nghệ và mở rộng sản xuất. Cùng với đó, khó khăn về vốn vẫn là bài toán kéo dài khi lãi suất tăng, hạn mức tín dụng bị siết chặt, khiến doanh nghiệp mong muốn chính sách tín dụng ổn định và có tính dự báo cao hơn để chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh dài hạn.

Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa đang rơi vào tình trạng “ba không” trong chuyển đổi số: Không đủ nguồn lực tài chính, không có định hướng phù hợp và thiếu nhân lực công nghệ. Bên cạnh đó, vấn đề về tính ổn định của chính sách và cải cách thủ tục hành chính cũng được đề cập. Dù thành phố đã có nhiều nỗ lực, song thực tế vẫn còn tình trạng một số chính sách thay đổi nhanh, thiếu lộ trình cụ thể, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc lập kế hoạch. Điển hình có những quy định về thuế điều chỉnh nhiều lần trong thời gian ngắn đã ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Những rào cản này đòi hỏi chính sách hỗ trợ không chỉ dừng ở tháo gỡ khó khăn trước mắt mà cần hướng tới đồng hành dài hạn.

Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy, công tác hỗ trợ doanh nghiệp vẫn còn phân tán, thiếu liên kết, quy mô chưa tương xứng với nhu cầu, trong khi một số cơ chế, chính sách chưa tạo được sức lan tỏa mạnh mẽ.

Mới đây, UBND TP Hà Nội tổ chức Hội nghị đối thoại với các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn năm 2026. Tại hội nghị, nhiều doanh nghiệp phản ánh những “điểm nghẽn” kéo dài như khó tiếp cận vốn, chi phí mặt bằng cao, hạn chế trong chuyển đổi số và tính ổn định của chính sách.

Ông Trần Văn Minh, Phó chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Doanh nghiệp trẻ Hà Nội nêu thực tiễn: Chi phí mặt bằng hiện chiếm khoảng 25% tổng mức đầu tư, trong khi đất thuê trả tiền hằng năm chưa đủ điều kiện thế chấp vay ngân hàng, khiến nhiều doanh nghiệp sau khi xây dựng nhà xưởng gần như cạn nguồn lực để đầu tư công nghệ và mở rộng sản xuất. Cùng với đó, khó khăn về vốn vẫn là bài toán kéo dài khi lãi suất tăng, hạn mức tín dụng bị siết chặt, khiến doanh nghiệp mong muốn chính sách tín dụng ổn định và có tính dự báo cao hơn để chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh dài hạn.

Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa đang rơi vào tình trạng “ba không” trong chuyển đổi số: Không đủ nguồn lực tài chính, không có định hướng phù hợp và thiếu nhân lực công nghệ. Bên cạnh đó, vấn đề về tính ổn định của chính sách và cải cách thủ tục hành chính cũng được đề cập. Dù thành phố đã có nhiều nỗ lực, song thực tế vẫn còn tình trạng một số chính sách thay đổi nhanh, thiếu lộ trình cụ thể, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc lập kế hoạch. Điển hình có những quy định về thuế điều chỉnh nhiều lần trong thời gian ngắn đã ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Những rào cản này đòi hỏi chính sách hỗ trợ không chỉ dừng ở tháo gỡ khó khăn trước mắt mà cần hướng tới đồng hành dài hạn.

Nhóm giải pháp thứ hai là phát triển hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp. Thành phố định hướng hình thành các cụm liên kết ngành, chuỗi giá trị trong các lĩnh vực như cơ khí, công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao. Khi được đặt trong một hệ sinh thái chung, doanh nghiệp có thể tận dụng tốt hơn nguồn lực, mở rộng hợp tác và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Nhóm giải pháp thứ ba là hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh, với trọng tâm là chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp. Đây được xem là bước đi quan trọng để nâng cao chất lượng khu vực kinh tế tư nhân trong giai đoạn mới.

Theo Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu, thành phố xác định chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo và phục vụ”, lấy doanh nghiệp làm trung tâm của quá trình phát triển, coi hiệu quả phục vụ doanh nghiệp là thước đo năng lực điều hành của chính quyền. Thời gian tới, Hà Nội sẽ tập trung hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại; khơi thông nguồn lực; thúc đẩy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, Hà Nội đang đứng trước những cơ hội phát triển lớn từ các nghị quyết của Trung ương, Quy hoạch Thủ đô và các cơ chế mới trong Luật Thủ đô (sửa đổi). Đây sẽ là nền tảng quan trọng để thành phố tạo không gian phát triển mới và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Trên tinh thần đó, thành phố cam kết tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, giảm chi phí cho doanh nghiệp; xây dựng chính quyền số; công khai, minh bạch thông tin quy hoạch, đất đai; hỗ trợ tiếp cận tín dụng; đồng thời duy trì thường xuyên các kênh đối thoại để tiếp nhận và xử lý kịp thời kiến nghị.

Với định hướng xây dựng cộng đồng doanh nghiệp theo mô hình “Xanh - Số - Sáng tạo”, Hà Nội kỳ vọng khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ trở thành động lực trung tâm cho tăng trưởng, góp phần xây dựng Thủ đô phát triển nhanh và bền vững trong những năm tới.