Giải pháp tài khóa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế 2 con số năm 2026

Tăng trưởng kinh tế của cả nước quý I năm nay chưa đạt như kỳ vọng, đòi hỏi các quý sau phải nỗ lực nhiều hơn để đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm ở mức 2 con số. Trong đó, hỗ trợ tài khóa để thúc đẩy tăng trưởng được nhận định là giải pháp quan trọng, đảm bảo duy trì các động lực tăng trưởng truyền thống, vừa khai phát các động lực tăng trưởng mới một cách mạnh mẽ hơn.

Tốc độ tăng GDP quý I năm nay ước đạt 7,83%, cao hơn mức tăng 7,05% của cùng kỳ năm ngoái, là kết quả đáng khích lệ trong bối cảnh thế giới nhiều biến động và nảy sinh những khó khăn mới, nhất là ảnh hưởng từ thị trường năng lượng - xăng dầu thế giới.

 Tuy nhiên, kết quả quý I thấp hơn khá nhiều so với mức 9,1% theo kịch bản tăng trưởng trong Nghị quyết 01/2026 của Chính phủ. Điều này cho thấy các quý còn lại của năm càng phải quyết tâm và nỗ lực tăng trưởng mạnh hơn, ít nhất là 10,5% để đỡ thêm phần của quý I.

Bà Đỗ Thị Ngọc, Phó cục trưởng Cục Thống kê, Bộ Tài chính cho biết, tăng trưởng các quý tiếp theo dựa trên tăng tốc của xuất khẩu, tiêu dùng, sự phục hồi mạnh mẽ của cái sức mua nội địa, cộng với các chính sách ngày càng rõ nét và những lĩnh vực mới nổi như khoa học công nghệ dẫn dắt và kinh tế xanh, kinh sế tế số, đặc biệt nữa là cuộc chiến tranh tại Trung Đông sẽ kết thúc sớm. “Với những kỳ vọng nói trên, GDP quý theo số liệu cập nhật ước phải tăng 10,5%, quý III tăng khoảng 10,6% và quý IV GDP ước đạt là 10,74%. Như vậy chúng ta thấy rõ rằng, ở tất cả các kịch bản, các ngành dịch vụ, công nghiệp và dịch vụ đều phải tăng rất cao”, bà Ngọc nhìn nhận.

Về phía Bộ Tài chính, sẽ tiếp tục nghiên cứu, đề xuất chính sách tài khóa hỗ trợ nền kinh tế để thúc đẩy tăng trưởng, đồng thời triển khai giải pháp chống thất thu, chuyển giá, trốn thuế, tăng khai thác nguồn thu tiềm năng. Với vai trò "túi tiền" của nền kinh tế, để hỗ trợ nguồn lực cho tăng trưởng, ngành Tài chính sẽ tiếp tục triển khai điều hành linh hoạt lãi suất phát hành trái phiếu chính phủ, nghiên cứu phương án huy động vốn vay mới và đa dạng kênh huy động vốn cho ngân sách Nhà nước, sẵn sàng phục vụ nhu cầu chi đầu tư phát triển.

Ông Đinh Xuân Hà, Phó vụ trưởng Vụ Ngân sách nhà nước, Bộ Tài chính thông tin, sẽ đề xuất cấp thẩm quyền các chính sách vượt trội để thu hút các quỹ đầu tư quốc tế, phát triển đa dạng loại hình quỹ đầu tư. “Trong quý II, Bộ Tài chính dự kiến sẽ hoàn thành cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp FDI sử dụng vốn, lợi nhuận chưa chuyển về nước để đầu tư tại Việt Nam. Thu hút FDI gắn với chuyển giao công nghệ. Sớm triển khai sàn giao dịch tài sản mã hóa, phát triển thị trường chứng chỉ carbon…”, ông Hà nói.

Nhìn vào cơ cấu tăng trưởng quý I có thể thấy, nền tảng tăng trưởng vẫn dựa trên các động lực tăng trưởng truyền thống, như xuất khẩu và tiêu dùng nội địa. Trong khi đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số cũng đã được đẩy mạnh, nhưng đóng góp vào tăng trưởng chưa có sự bứt phá rõ rệt.

Chính phủ cũng đã có Nghị định số 20/2026 - hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị quyết số 198/2025 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân, nhất là thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp. Những chính sách tài khóa mang tính hỗ trợ thực chất đối với thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới này, có “độ trễ” thực thi trong quý I, nhưng sẽ biểu hiện rõ hơn hiệu quả của chính sách trong các quý tiếp theo.

Bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) đánh giá, sau khi Nghị định số 20 của Chính phủ được ban hành, hệ thống đang được triển khai chi phí R&D trong doanh nghiệp, được tính bằng 200% chi phí thực tế, chi phí khấu trừ thuế…

Trong các khu công nghiệp, cụm công nghiệp và các vườn ươm cũng có quy định dành quỹ đất cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp nhỏ và vừa và sẽ hỗ trợ giảm chi phí tiền thuê đất là 30%.

“Sau khi Nghị định 20 ra đời, các địa phương cũng đang rất khẩn trương tiến hành xây dựng các chính sách. Bởi vì đây thuộc thẩm quyền ban hành của UBND tỉnh, dựa trên nhu cầu cũng như là thực tiễn và khả năng cân đối ngân sách của địa phương, nên đang được triển khai rất rốt ráo”, bà Hương cho biết.

 Ngoài ra, một động lực chính và xuyên suốt trong thời gian qua, vẫn được các Bộ, ngành và địa phương chú trọng triển khai, là tập trung đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, nhất là các công trình trọng điểm quốc gia, có tính thúc đẩy tăng trưởng.

Theo Bộ Tài chính, các chính sách về đầu tư công đã được tháo gỡ mạnh mẽ trong thời gian qua, từ các vướng mắc về đất đai, giải phóng mặt bằng, cho đến thủ tục đầu tư để sớm đưa dự án vào khai thác, tạo động lực tăng trưởng. Điều quan trọng bây giờ là cần sự quyết tâm và nỗ lực hơn nữa của các chủ đầu tư, các ban quản lý dự án để giải ngân hiệu quả vốn đầu tư công.

Bộ Tài chính khẳng định, các giải pháp điều hành tài khóa sẽ tiếp tục triển khai quyết liệt trong các quý còn lại của năm 2026, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số cho năm 2026.