Gắn kết “3 nhà” trong giáo dục nghề nghiệp: Thúc đẩy chuyển đổi số, đặt ra bài toán tài chính

Quang cảnh buổi hội nghị.

Phát biểu khai mạc, ông Phạm Vũ Quốc Bình – Phó Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên – cho biết hội nghị diễn ra trong bối cảnh Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, đánh dấu giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ của hệ thống. Các định hướng lớn từ Nghị quyết của Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với giáo dục nghề nghiệp trong việc nâng cao chất lượng đào tạo và thích ứng với thị trường lao động.

Phó Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ GDĐT) Phạm Vũ Quốc Bình phát biểu tại hội nghị

Theo ông Bình, ba trụ cột "Doanh nghiệp – Chuyển đổi số – Trí tuệ nhân tạo" được lựa chọn làm trọng tâm thảo luận, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò ngày càng quan trọng, không chỉ tham gia hỗ trợ đào tạo mà còn đồng hành trong nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và đổi mới mô hình vận hành. Công nghệ số và AI cần được ứng dụng sâu rộng cả trong giảng dạy lẫn quản trị, hướng tới mô hình quản lý dựa trên dữ liệu.

Tại hội nghị, nhiều ý kiến cũng nhấn mạnh sự chuyển dịch từ tư duy "tiền kiểm" sang "hậu kiểm", tăng quyền tự chủ cho các cơ sở đào tạo, đồng thời yêu cầu minh bạch và hiệu quả hơn trong quản trị thông qua các nền tảng số.

Ở góc độ thực tiễn, đại diện các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cho rằng gắn kết với doanh nghiệp là "chìa khóa" nâng cao chất lượng đào tạo. Theo đó, sự tham gia của doanh nghiệp giúp người học tiếp cận môi trường làm việc thực tế, rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thị trường, đồng thời nâng cao cơ hội việc làm sau tốt nghiệp.

Một số mô hình hợp tác được chia sẻ tại hội nghị cho thấy xu hướng doanh nghiệp tham gia sâu vào quá trình đào tạo, từ xây dựng chương trình đến đầu tư cơ sở vật chất và tiếp nhận sinh viên. Tuy nhiên, thực tế cũng đặt ra thách thức khi phần lớn doanh nghiệp Việt Nam là quy mô nhỏ và vừa, nguồn lực hạn chế, dẫn tới mức độ tham gia chưa đồng đều.

Đáng chú ý, các doanh nghiệp và chuyên gia đã chỉ ra nghịch lý trên thị trường lao động: trong khi vẫn còn một bộ phận lớn lao động trẻ chưa có việc làm, nhiều doanh nghiệp lại thiếu nhân lực chất lượng cao. Nguyên nhân chủ yếu được cho là chương trình đào tạo chưa theo kịp sự thay đổi của công nghệ, với độ trễ từ 5–7 năm.

Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số được xác định là giải pháp then chốt. Việc ứng dụng AI trong tuyển sinh, đào tạo, quản lý và kết nối việc làm được kỳ vọng sẽ giúp thu hẹp khoảng cách giữa cung – cầu lao động, đồng thời nâng cao hiệu quả đào tạo nghề.

Nguồn: Internet.

Bên cạnh yếu tố công nghệ, bài toán tài chính cũng được đặt ra như một trụ cột quan trọng trong quá trình chuyển đổi. Việc đầu tư hạ tầng số, nền tảng công nghệ và nâng cao năng lực đội ngũ đòi hỏi nguồn lực lớn, trong khi nhiều cơ sở đào tạo còn hạn chế về ngân sách. Do đó, các ý kiến cho rằng cần đa dạng hóa nguồn vốn, thúc đẩy hợp tác công – tư và xây dựng cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tham gia đầu tư vào giáo dục nghề nghiệp.

Kết luận hội nghị, đại diện cơ quan quản lý nhấn mạnh yêu cầu tăng cường gắn kết toàn diện giữa nhà trường và doanh nghiệp trong toàn bộ chu trình đào tạo – từ xây dựng chương trình, tổ chức đào tạo đến tuyển dụng. Đồng thời, việc phát huy vai trò của công nghệ, đặc biệt là AI và các công cụ mô phỏng, cùng với tối ưu hóa nguồn lực tài chính thông qua chia sẻ và hợp tác, sẽ là những yếu tố then chốt trong giai đoạn tới.

Trong dài hạn, việc nâng cao hiệu quả mô hình "3 nhà" (Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp) được kỳ vọng sẽ góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số, đồng thời tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Một số hình ảnh tại hội nghị: