Đơn hàng tăng, cơ hội việc làm rộng mở

Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) cho biết xung đột tại Trung Đông đã ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực xuất khẩu, trong đó có ngành dệt may. Tuy gặp không ít khó khăn nhưng 4 tháng đầu năm 2026, ngành dệt may vẫn đạt kim ngạch xuất khẩu 14,4 tỉ USD, tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước.

Bức tranh sáng màu

Theo ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch VITAS, kết quả này cho thấy nỗ lực thích ứng rất lớn của toàn ngành, nhất là trong bối cảnh kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài gần nửa tháng. Một trong những giải pháp quan trọng là đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Hiện hàng dệt may Việt Nam đã có mặt tại 135 thị trường trên thế giới, đồng thời DN cũng mở rộng đối tác và đa dạng hóa sản phẩm.

Một số DN lớn còn xây dựng chiến lược đầu tư đa quốc gia, mở rộng sản xuất ra nước ngoài nhằm thích ứng xu hướng mua hàng toàn cầu. Cùng với đó là tăng liên kết chuỗi trong các khâu sợi, nhuộm và may để chủ động nguồn cung, tạo sự ổn định và nâng cao uy tín với đối tác quốc tế.

Ông Nguyễn Văn Khánh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Da giày - Túi xách TP Hồ Chí Minh (SLA), cho biết ngành da giày cũng chịu tác động từ tình hình Trung Đông. Tuy vậy, các DN vẫn nỗ lực duy trì đơn hàng xuất khẩu, nhất là tại các thị trường trọng điểm như Mỹ và châu Âu.

Theo ông Khánh, dù chi phí nguyên liệu và logistics tăng, DN vẫn cố gắng giữ đơn hàng và mở rộng thêm các thị trường mới có tiềm năng, theo đó đơn hàng không ngừng gia tăng. Ngành da giày đặt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu từ 5%-7% trong năm nay, sau khi đạt khoảng 29 tỉ USD vào năm 2025. Từ nay đến cuối năm, xuất khẩu được kỳ vọng tăng mạnh nhờ bước vào mùa cao điểm tiêu thụ.

Ở ngành tôm, ông Lê Văn Quang, Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn Thủy sản Minh Phú, cho hay nhờ tăng cường tham gia hội chợ, gặp gỡ khách hàng tại Mỹ, Canada, Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản để nắm bắt nhu cầu thị trường, trong tháng 4 và 5-2026, công ty ký được nhiều hợp đồng có giá trị lớn. Trong 4 tháng đầu năm 2026, Minh Phú đạt kim ngạch xuất khẩu gần 160 triệu USD, tăng 10% so với cùng kỳ năm trước.

Đà phục hồi sản xuất đã kéo theo nhu cầu tuyển dụng lao động tăng cao tại nhiều địa phương công nghiệp trọng điểm phía Nam. Tại Đồng Nai, nhu cầu tuyển dụng trong quý I/2026 lên tới gần 68.000 lao động. Dù nhiều DN tăng lương, mở rộng phúc lợi nhưng việc tuyển người vẫn gặp khó khăn. Trước thực tế này, nhiều DN phải tăng thêm chính sách đãi ngộ để hút lao động.

Cụ thể, Công ty TNHH Elite Long Thành cần hơn 1.000 lao động, trong đó riêng thợ may đã chiếm 860 người. DN chấp nhận đào tạo miễn phí và trả lương trong thời gian học việc, đồng thời thưởng tới 5,5 triệu đồng cho người giới thiệu lao động có tay nghề. Tương tự, Công ty CP Đồng Phú Cường cũng cần tuyển khoảng 1.000 lao động với nhiều chính sách hỗ trợ và thưởng hòa nhập.

Không chỉ Đồng Nai, làn sóng tuyển dụng còn lan rộng tại TP Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận. Tại Khu Công nghệ cao TP HCM, một DN sản xuất mô-tơ điện cần tuyển khoảng 600 lao động. Trong khi đó, Công ty TNHH PouYuen Việt Nam cần khoảng 4.000 công nhân để đáp ứng đơn hàng.

Công ty TNHH Ampacs International cũng đang cần tuyển khoảng 1.000 lao động để mở rộng sản xuất. Theo bà Trần Thị Mỹ Nhiên, Chủ tịch Công đoàn công ty, số lượng ứng viên rất ít nên DN phải chủ động tìm kiếm ở nhiều nguồn khác nhau nhưng vẫn chưa đủ nhân sự. "Chúng tôi tăng thêm phúc lợi, thưởng nóng và triển khai nhiều giải pháp nhưng vẫn khó tuyển đủ lao động" - bà Nhiên cho biết.

Ở nhóm DN may mặc, nhu cầu tuyển dụng cũng đang ở mức cao, với thu nhập bình quân khoảng 11 triệu đồng/tháng kèm thưởng lễ, Tết.

Đừng đợi đến lúc thiếu mới lo

Theo Sở Nội vụ TP Hồ Chí Minh, trong quý I/2026, thành phố có hơn 82.700 vị trí việc làm cần tuyển, cao gấp 1,6 lần số người tìm việc. Hơn 80% nhu cầu tuyển dụng tập trung ở nhóm lao động phổ thông và lao động có tay nghề cơ bản trong các ngành sản xuất, logistics, thương mại - dịch vụ.

Trong khi đó, nguồn cung lao động lại phân bổ chưa đồng đều và chưa đáp ứng yêu cầu kỹ năng của DN. Tình trạng thiếu hụt nhân lực khiến nhiều DN phải kéo dài thời gian tuyển dụng, tăng lương và phúc lợi để giữ chân công nhân. Tại nhiều khu công nghiệp, DN treo bảng tuyển dụng liên tục, cử nhân sự trực tiếp ra cổng khu công nghiệp để tìm lao động nhưng vẫn không đủ người làm việc.

Các chuyên gia nhận định nguyên nhân chủ yếu đến từ sự lệch pha giữa nhu cầu tuyển dụng và chất lượng nguồn lao động. Trong khi DN cần số lượng lớn lao động phổ thông hoặc có tay nghề cơ bản thì một bộ phận người lao động (NLĐ) có trình độ cao lại khó tìm được công việc phù hợp chuyên môn hoặc không sẵn sàng làm việc giản đơn.

Bà Nguyễn Văn Hạnh Thục, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm TP Hồ Chí Minh, cho rằng nhu cầu tuyển dụng tăng mạnh do DN đẩy mạnh hoạt động sản xuất - kinh doanh, nhất là trong các lĩnh vực công nghiệp, logistics, thương mại và bán lẻ.

Tuy nhiên, thị trường lao động hiện vẫn tồn tại khoảng cách lớn giữa cung và cầu. DN thiếu lao động có kỹ năng, kinh nghiệm phù hợp, trong khi một bộ phận lao động trình độ cao lại khó tìm được việc đúng chuyên môn.

Trước thực tế trên, kinh nghiệm từ Công ty TNHH Bao bì Phúc Thịnh đáng được lưu thông. Ông Nguyễn Trọng Hoàng, Giám đốc điều hành công ty này, nhấn mạnh trong ngành sản xuất, tính chu kỳ của đơn hàng là điều không thể tránh.

"Chúng tôi từng trải qua giai đoạn đơn hàng sụt giảm mạnh. Áp lực chi phí đè nặng, và việc cắt giảm nhân sự là phương án nhanh nhất để "cân đối sổ sách". Nhưng nếu làm vậy, DN có thể giải quyết khó khăn trước mắt, đổi lại là mất đi đội ngũ đã gắn bó nhiều năm - những người hiểu quy trình, quen việc và có thể tạo ra năng suất ngay lập tức khi thị trường hồi phục. Thế nhưng, chúng tôi chọn một hướng đi khó hơn: giữ người bằng mọi giá trong khả năng cho phép. Thay vì sa thải ồ ạt, chúng tôi giảm giờ làm, bố trí lại công việc, thậm chí chấp nhận giảm lợi nhuận để duy trì lực lượng lao động cốt lõi. Quan trọng hơn, chúng tôi nói rõ với người lao động về tình hình DN, không né tránh, không mập mờ. Điều tôi nhận ra là người lao động không đòi hỏi những điều quá xa vời. Họ cần được tôn trọng, được thông tin minh bạch và được đối xử công bằng. Khi hiểu DN đang khó khăn thật sự, nhiều người sẵn sàng chia sẻ, chấp nhận giảm thu nhập tạm thời để cùng vượt qua" - ông Hoàng chia sẻ.

Theo ông Hoàng, chính nhờ cách làm trên mà khi đơn hàng quay lại, DN của ông không rơi vào cảnh "chạy đôn chạy đáo" tuyển người. Đội ngũ cũ vẫn ở đó, sẵn sàng tăng tốc cùng DN. Đó là lợi thế rất lớn, không chỉ về chi phí tuyển dụng hay đào tạo, mà còn về sự ổn định trong sản xuất.

Thị trường lao động hiện nay đã thay đổi. NLĐ không còn chỉ quan tâm đến mức lương, mà còn chú trọng đến sự ổn định và cách DN đối xử với họ. Họ có quyền lựa chọn, và họ sẽ chọn những nơi mang lại cảm giác an toàn, lâu dài. Vì vậy, ông Hoàng cho rằng DN cần thay đổi cách nhìn về NLĐ. Đừng xem họ là "chi phí" để cắt giảm khi khó khăn, mà hãy coi họ là "tài sản" cần bảo vệ. Bởi một khi niềm tin đã mất, sẽ rất khó lấy lại - và chi phí để bù đắp có khi còn lớn hơn rất nhiều so với việc giữ người từ đầu.

Ông Hoàng nhấn mạnh bài toán nhân sự không nằm ở việc tuyển bao nhiêu người trong ngắn hạn, mà là giữ được bao nhiêu người trong dài hạn. Muốn vậy, DN cần xây dựng một chiến lược nhất quán: minh bạch trong thông tin, công bằng trong chính sách và chân thành trong cách ứng xử.