Chứng khoán Việt trước bước ngoặt lớn

Nhưng cơ hội chỉ là bước đầu, thách thức giữ dòng tiền và nâng chất thị trường mới là điều quyết định

Thị trường chứng khoán (TTCK) đã bứt phá mạnh mẽ trong phiên giao dịch ngày 8-4 sau khi FTSE Russell chính thức xác nhận giữ nguyên lộ trình nâng hạng chứng khoán Việt Nam từ cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp vào tháng 9-2026; cùng với đó là tín hiệu chiến sự Trung Đông hạ nhiệt đã đánh tan tâm lý lo ngại của giới đầu tư.

Tăng điểm mạnh trong một năm

Trong phiên giao dịch, nhờ sự lạc quan của dòng tiền, chỉ số VN-Index đã duy trì đà tăng trong suốt thời gian giao dịch và đóng cửa ở mức gần như cao nhất phiên. Cụ thể, VN-Index tăng ấn tượng 79,01 điểm, tương đương mức tăng 4,71%, chính thức vươn lên mốc 1.756,55 điểm. Đây là phiên có biên độ tăng điểm mạnh mẽ nhất kể từ thời điểm thị trường tạo "đáy thuế quan" vào tháng 4-2025 cho đến nay. Dữ liệu lịch sử cho thấy ngay cả trong phiên phục hồi rất mạnh ngày 10-4-2025, VN-Index cũng chỉ ghi nhận mức tăng 74,04 điểm.

Thanh khoản thị trường phiên này có sự gia tăng mạnh mẽ, cho thấy tâm lý sẵn sàng giải ngân của nhà đầu tư sau chuỗi ngày đứng ngoài quan sát. Tổng khối lượng giao dịch trên sàn HoSE đạt hơn 1,23 tỉ cổ phiếu, tương ứng giá trị giao dịch lên tới 33.371,55 tỉ đồng.

Sự đồng thuận của thị trường được thể hiện rõ nét qua độ rộng áp đảo của phe mua. Riêng trên sàn HoSE đã ghi nhận tới 322 mã cổ phiếu tăng giá, trong đó có 25 mã tăng kịch biên độ (đạt mức trần 7%). Bên cạnh đó, số lượng các mã cổ phiếu ghi nhận mức tăng từ 3% trở lên cũng chiếm tỉ lệ rất lớn trên bảng điện tử.

Nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn hoàn thành tốt vai trò trụ cột dẫn dắt xu hướng. Chỉ số VN30 tăng vọt 90,05 điểm, khép lại tại mốc 1.931,01 điểm với quy mô thanh khoản đạt hơn 18.822 tỉ đồng. Dòng tiền tập trung cao độ vào các nhóm ngành có độ nhạy với kỳ vọng phục hồi như chứng khoán và bất động sản.

Sự khởi sắc cũng đồng pha trên các sàn còn lại khi HNX-Index nhích thêm 6,62 điểm lên mức 253,32 điểm và UPCoM-Index tăng 2,41 điểm để khép lại ở mức 128,05 điểm.

Trước đó, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết sau đợt rà soát giữa kỳ trong khuôn khổ kỳ đánh giá phân loại TTCK tháng 3-2026, tổ chức FTSE Russell đánh giá việc Bộ Tài chính ban hành Thông tư 08/2026 đã thiết lập khuôn khổ pháp lý bảo đảm khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài đối với TTCK Việt Nam thông qua công ty chứng khoán toàn cầu. Đồng thời, cải thiện các quy định liên quan đến cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước giao dịch.

Các cơ quan quản lý, công ty chứng khoán trong nước, công ty chứng khoán toàn cầu, ngân hàng lưu ký cùng các nhà đầu tư tổ chức quốc tế đã thống nhất mô hình triển khai thực hiện theo các cơ chế mới nêu trên.

Trên cơ sở đó, Hội đồng Quản trị Chỉ số của FTSE Russell chính thức xác nhận lộ trình nâng hạng cho chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Việc phân bổ cổ phiếu Việt Nam vào các rổ chỉ số của FTSE sẽ bắt đầu triển khai từ thứ hai, ngày 21-9-2026. Lộ trình này trải qua 4 đợt và sẽ hoàn tất vào tháng 9-2027.

"Việc nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp là bước ngoặt quan trọng khẳng định sự phát triển, sự công nhận của cộng đồng đầu tư toàn cầu đối với TTCK Việt Nam, góp phần thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế quy mô lớn, nâng cao thanh khoản và củng cố vị thế của Việt Nam trong hệ thống tài chính toàn cầu" - Ủy ban Chứng khoán Nhà nước nhìn nhận.

Thu hút các quỹ quy mô lớn

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Nghiên cứu và Phát triển - Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, nhấn mạnh thông tin nâng hạng thị trường không mới nhưng vẫn mang lại những giá trị nhất định. "Đây là cú hích tâm lý đối với nhà đầu tư toàn cầu và trong nước. Trong ngắn hạn, thông tin này có tác dụng trấn an, củng cố niềm tin sau giai đoạn thị trường chịu nhiều áp lực tiêu cực" - ông nói.

Đặc biệt, việc nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp được xem là bước đệm quan trọng để Việt Nam hướng tới mục tiêu nâng hạng trên hệ thống của MSCI - tổ chức có quy mô và tầm ảnh hưởng lớn hơn.

Ngoài ra, tác động quan trọng hơn nằm ở việc cải thiện định giá thị trường và chi phí vốn. "Việc nâng hạng góp phần củng cố xếp hạng tín nhiệm quốc gia (hiện ở mức BB+). Nếu Việt Nam tiếp tục được nâng hạng tín nhiệm vào tháng 6-2026, chi phí huy động vốn có thể giảm, qua đó hỗ trợ mặt bằng định giá chung của TTCK" - chuyên gia này phân tích.

Ông Minh cũng cho rằng trong bối cảnh biến động địa chính trị, đặc biệt khi các thị trường Trung Đông đối mặt rủi ro, Việt Nam đang nổi lên như một lựa chọn thay thế an toàn. Sự ổn định về chính trị và kinh tế giúp Việt Nam ghi điểm trong mắt các tổ chức đánh giá quốc tế. Đồng thời, theo nguyên tắc phân bổ tỉ trọng trong các rổ chỉ số, khi vốn hóa tại các thị trường rủi ro suy giảm, tỉ trọng của các thị trường ổn định như Việt Nam có thể được gia tăng tương đối. Tuy vậy, ông lưu ý nhà đầu tư không nên kỳ vọng quá mức vào việc dòng vốn ngoại sẽ quay lại ngay lập tức. Bởi, việc nâng hạng không phải là "đũa thần", mà quan trọng chúng ta có thể đảo chiều xu hướng rút ròng của khối ngoại hay không.

Thực tế, từ năm 2025 đến nay, khối ngoại đã rút hơn 6 tỉ USD khỏi thị trường Việt Nam. Nguyên nhân chủ yếu đến từ xu hướng dịch chuyển dòng vốn toàn cầu sang các thị trường có lợi suất cao như Mỹ và đặc biệt là Nhật Bản. Việc Nhật Bản chuyển từ chính sách lãi suất âm sang tăng lợi suất nhằm thu hút dòng vốn về phục vụ phát triển kinh tế nội địa đã tạo áp lực rút vốn đáng kể tại các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam.

Đồng quan điểm, ông Huỳnh Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Công ty Chứng khoán Ngân hàng số Vikki (VikkibankS), nhận định trong bối cảnh thế giới xuất hiện nhiều yếu tố bất định nên dòng tiền của giới đầu tư cũng có xu hướng thận trọng, ưu tiên các kênh phòng thủ hơn là đầu tư rủi ro.

Do đó, thông tin nâng hạng thị trường sẽ không tạo tác động quá lớn trong ngắn hạn. "Chúng ta có những doanh nghiệp (DN) quy mô tương đối lớn nhưng vẫn chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn của công ty đại chúng. Điều này ảnh hưởng đến dòng tiền cũng như tâm lý nhà đầu tư" - ông Tuấn nói.

Ông Tuấn cũng nhấn mạnh yếu tố thanh khoản đang đóng vai trò quyết định đối với sự phát triển ổn định của TTCK, cả trong ngắn hạn lẫn dài hạn. "Việc nâng hạng là để thu hút các quỹ quy mô lớn nhưng để làm được, đòi hỏi thị trường phải có "hàng hóa" đủ chất lượng, tức các DN có quy mô vốn hóa lớn, minh bạch và đa dạng" - ông Tuấn lưu ý.