Chiến sự Iran ‘hút cạn’ dự trữ ngoại hối của nhiều nước châu Á

Theo dữ liệu của Bloomberg, Philippines là nước chịu tổn thất lớn nhất khi dự trữ ngoại hối giảm 8,1% kể từ khi chiến sự Iran bùng phát, xuống còn 104 tỉ đô la. Dự trữ ngoại hối của Ấn Độ mất 5,2%, còn 691 tỉ đô la, trong khi con số này của Indonesia giảm 3,8%, xuống 146 tỉ đô la.

Sự sụt giảm này không chỉ phản ánh lượng ngoại tệ được đem ra can thiệp thị trường nhằm hỗ trợ đồng nội tệ mà còn đến từ việc giá trị các tài sản nắm giữ ngoài đồng đô la bị suy yếu.

Diễn biến trên tiếp tục cho thấy châu Á đang là một trong những khu vực chịu tác động nặng nề nhất từ cuộc khủng hoảng Trung Đông do phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng. Dù vậy, giới chuyên gia cho rằng khu vực hiện vẫn có nền tảng vĩ mô vững vàng hơn nhiều so với thời kỳ khủng hoảng tài chính châu Á cuối thập niên 1990.

“Các nền kinh tế châu Á, trong đó có Ấn Độ đã tích lũy dự trữ ngoại hối như tuyến phòng thủ đầu tiên và hiện có nền tảng vĩ mô mạnh hơn trước. Tuy nhiên, họ cũng là những quốc gia nhập khẩu dầu mỏ lớn. Ngoài ra, xuất khẩu, động lực tăng trưởng chính của châu Á, cũng sẽ bị ảnh hưởng”, Duvvuri Subbarao, cựu Thống đốc Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI), nhận định.

Liên tiếp can thiệp thị trường tiền tệ

Trong những tuần gần đây, các ngân hàng trung ương châu Á thường xuyên can thiệp thị trường tiền tệ khi giá năng lượng leo thang, làm xấu đi triển vọng kinh tế.

Indonesia tuyên bố sẽ thực hiện các biện pháp “can thiệp thông minh” trên thị trường ngoại hối và sử dụng toàn bộ công cụ chính sách tiền tệ sau khi đồng rupiah liên tục rơi xuống mức thấp kỷ lục.

Tại Ấn Độ, hôm 12-5, chính phủ tăng thuế nhập khẩu vàng và bạc nhằm hạn chế nhu cầu mua kim loại quí, qua đó giảm áp lực lên đồng rupee. New Delhi cũng đang cân nhắc nhiều biện pháp khẩn cấp khác để củng cố dự trữ ngoại hối, bao gồm khả năng tăng giá nhiên liệu.

Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương Philippines đã bán ngoại tệ để hỗ trợ đồng peso khi tỷ giá tiến sát mốc 60 peso đổi 1 đô la. Tuy nhiên, các biện pháp can thiệp vẫn không đủ để ngăn đồng tiền này phá vỡ ngưỡng tâm lý quan trọng nói trên. Giới chức Philippines đã nâng lãi suất điều hành trong tháng trước và phát tín hiệu sẵn sàng tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ.

Dù các ngân hàng trung ương mạnh tay hỗ trợ thị trường, đồng tiền nhiều nước châu Á vẫn suy yếu đáng kể kể từ cuối tháng Hai. Đồng peso Philippines mất 6,1% giá trị, đồng rupee Ấn Độ giảm 5%, còn rupiah Indonesia giảm 4%.

“Tấm đệm” ngoại hối cho nhập khẩu mỏng dần

Sự suy giảm dự trữ ngoại hối, cộng với chi phí nhập khẩu tăng cao, đặc biệt là dầu mỏ, đang khiến chỉ số “import cover” (mức độ bảo đảm nhập khẩu bằng dự trữ ngoại hối) của nhiều quốc gia châu Á đi xuống. Đây là chỉ số cho biết một quốc gia có thể dùng lượng dự trữ ngoại hối hiện có để chi trả cho bao nhiêu tháng nhập khẩu nếu không còn nguồn thu ngoại tệ mới.

Chỉ số này đã giảm từ 9,9 tháng xuống còn 8,2 tháng tại Philippines và giảm từ 8,2 xuống 6,9 tháng tại Hàn Quốc theo tính toán của ngân hàng BNY.

“Mức độ bảo đảm nhập khẩu bằng dự trữ ngoại hối đã suy giảm trên diện rộng tại châu Á trong những tháng gần đây, chủ yếu do chi phí nhập khẩu tăng mạnh, đặc biệt là năng lượng. Trong bối cảnh giá dầu vẫn ở mức cao, chúng tôi cho rằng các ngân hàng trung ương ở châu Á sẽ tiếp tục can thiệp ngoại hối nhưng với mức độ thận trọng”, Wee Khoon Chong, nhà chiến lược vĩ mô khu vực châu Á – Thái Bình Dương của BNY nhận định.

Nguy cơ phải tăng lãi suất

Áp lực mất giá của các đồng tiền châu Á đang buộc nhiều ngân hàng trung ương phải tính đến những biện pháp mạnh hơn ngoài việc bán ngoại tệ can thiệp thị trường.

RBI gần đây siết hoạt động đầu cơ trên thị trường ngoại hối bằng cách giới hạn lượng nắm giữ hằng ngày của các ngân hàng ở mức 100 triệu đô la.

Theo ngân hàng ANZ, đà suy giảm dự trữ ngoại hối đang khiến nhiều ngân hàng trung ương trong khu vực trở nên thận trọng hơn và có thể dẫn tới chu kỳ tăng lãi suất mới.

“Dù vẫn còn nhiều công cụ khác có thể được sử dụng, nhưng cuối cùng ngày càng nhiều ngân hàng trung ương trong khu vực sẽ phải nâng lãi suất để kiểm soát lạm phát và giảm áp lực mất giá tiền tệ”, Khoon Goh, giám đốc nghiên cứu châu Á của ANZ, nhận định.

Theo Bloomberg