Tại một ngôi làng ở bang Maharashtra, người nông dân Samadhan Sonawane đã sử dụng e-rupee, đồng tiền số do Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ phát hành để lắp đặt hệ thống tưới nhỏ giọt cho trang trại trồng hành của mình. Khoản hỗ trợ này đến từ một chương trình thí điểm, trong đó chính phủ chuyển trực tiếp tiền trợ cấp vào ví điện tử dưới dạng tiền số.
Đồng tiền số Ấn Độ. Ảnh: Outlook Money
Khác với cơ chế truyền thống, khoản tiền này được "lập trình" chỉ có thể sử dụng tại các nhà cung cấp được chỉ định, qua đó hạn chế tình trạng sử dụng sai mục đích và giảm thất thoát ngân sách. Hiện có khoảng 10 chương trình thí điểm đang được triển khai trên khắp Ấn Độ, tập trung vào các lĩnh vực như nông nghiệp và phân phối lương thực– những khu vực vốn thường gặp khó khăn trong việc đưa trợ cấp đến đúng đối tượng.
Giới chức kỳ vọng việc gắn trợ cấp với đồng tiền số sẽ tạo động lực thúc đẩy sử dụng e-rupee, đồng thời cải thiện hiệu quả quản lý. Theo các chuyên gia, Ấn Độ đang tìm kiếm những "ứng dụng đột phá" để chứng minh giá trị thực tiễn của tiền số do ngân hàng trung ương phát hành.
Ra mắt từ cuối năm 2022, e-rupee được xem là tương lai của hệ thống thanh toán. Tuy nhiên, mức độ phổ biến vẫn còn hạn chế khi tổng giá trị giao dịch mới đạt khoảng 3,6 tỷ USD, khá khiêm tốn so với hơn 300 tỷ USD giao dịch hàng tháng qua hệ thống thanh toán số phổ biến UPI. Ở một số địa phương, chương trình đã ghi nhận tín hiệu tích cực. Tại bang Gujarat, khoảng 15.000 người đã tham gia thí điểm nhận trợ cấp lương thực qua e-rupee, với mục tiêu mở rộng tới 7,5 triệu hộ gia đình trong thời gian tới.
Tuy nhiên, bên cạnh triển vọng, các chuyên gia cũng cảnh báo rủi ro. Việc "lập trình hóa" tiền, tức là giới hạn cách thức, thời điểm và mục đích chi tiêu có thể làm giảm tính linh hoạt, khiến người dân e ngại sử dụng và ảnh hưởng đến khả năng phổ cập của đồng tiền số. Trong bối cảnh toàn cầu hiện có gần 50 quốc gia đang thử nghiệm tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương, Ấn Độ được xem là một trong những nước đi đầu. Tuy nhiên, bài toán cân bằng giữa hiệu quả quản lý và quyền tự do tài chính của người dân vẫn là thách thức lớn trong quá trình triển khai.
Bình luận
0